Categories: Gujarat

વાડજની ૧૮મી સદીની અૈતિહાસિક વાવ ઝાડી-ઝાંખરાંમાં ખોવાઈ ગઈ!

અમદાવાદ: અમદાવાદમાં જો વાવની વાત કરીએ તો અમદાવાદથી થોડે દૂર આવેલ અડાલજની વાવની યાદ આવે પરંતુ બહુ ઓછા લોકો વાડજ વાવથી પરિચિત હશે. અમદાવાદના વાડજ વિસ્તારમાં ‘વાડજની વાવ’ ભલે બે વર્ષ પહેલાં જ રિનોવેટ કરવામાં આવી હતી પરંતુ હજુ સુધી વાડજ વિસ્તારમાં રહેતા લોકોને ખબર નથી કે અહિ કોઇ પૌરાણિક વાવ આવેલી છે.

ઝાડી-ઝાંખરાંની વચ્ચે વાવ ઢંકાઇ ગઇ છે. વાવની ફરતે 15 ફૂટ ઊંચી દીવાલ આવેલી છે. જેથી રોડ પરથી પસાર થતા લોકો પણ વાવથી અજાણ છે. ઉલ્લેખનીય છેકે કોર્પોરેશન દ્વારા આ વાવ અને તેની આસપાસની યોગ્ય માવજત કરવામાં આવે તો પર્યટકનું નવું સ્થળ બની શકે તેમ છે.
શહેરના વાડજ વિસ્તારમાં આવેલી મહેસાણા સોસાયટી પાસે 18મી સદીની મરાઠા યુગની અૈતિહાસિક વાવ આવેલી છે. આ વાવને વાડજની વાવ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

આ વાવ કોણે બનાવી ક્યારે બનાવી તેનો કોઇ ઇતિહાસ અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન પાસે નથી તેમ છતાંય આ વાવને પૌરાણિક વાવનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો છે. બે વર્ષ પહેલાં આ વાવને મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશનના હેરિટેજ વિભાગે રીનોવોટ કરાવી હતી અને પૌરાણિક વાવ હોવાનું બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યું હતું.

વાડજ વિસ્તારમાં રહેતા રહીશોને પણ મહેસાણા સોસાયટીની પાસે પૌરાણિક વાવ આવી હોવાની જાણકારી નથી ત્યારે બીજી તરફ કોઇપણ ટૂરિસ્ટ કે પછી અમદાવાદીઓને વાવની મુલાકાત લેવી હોય તો પણ શક્ય નથી. બે વર્ષ પહેલાં વાવને રીનોવેટ કરાયા પછી કોર્પોરેશનની ટીમ એક પણ વખત ડોકિયું કરવા માટે પણ નથી ગઇ. હાલ આ વાવની આસપાસ 5 થી 6 ફુટ જેટલી કાંટાળી ઝાડીઓ ઊગી ગઇ છે. ત્યારે વાવનો મુખ્ય દરવાજો પણ ઘણાં વર્ષોથી બંધ છે. મુખ્ય દરવાજા પાસે સ્થાનિકો પેશાબ કરવા માટે આવે છે ત્યારે દારૂડિયાઓ દેશી દારૂ પીધા પછી પોટલી આ દરવાજા પાસે ફેંકી દે છે. વાવનો મુખ્ય દરવાજો કચરાપેટીનો ઉકરડો થઇ ગયો છે.

હેરિટેજ વિભાગના ડેપ્યુટી જનરલ મેનેજર પી.કે.નાયરે જણાવ્યું છે કે વાવ કેટલી જૂની છે તેનો કોઇ ઇતિહાસ અમારી પાસે નથી પરંતુ તેને પૌરાણિક વાવ ગણવામાં આવે છે. બે વર્ષ પહેલાં તેનું રીસ્ટોરેશન કરાવાયું હતું. અત્યારે તેની આસપાસ ઊગેલી ઝાડીઓને હટાવી દેવામાં આવશે ત્યારે મુખ્ય દરવાજા પાસે સાફ સફાઇ કરીને તેને ખોલી દેવામાં આવશે ત્યારે રિક્રિએશન કલ્ચર એન્ડ હેરિટેજ કમિટીના ચેરપર્સન બીજલ પટેલે જણાવ્યું છે કે કોર્પોરેશને વાવને પૌરાણિક વાવ તરીકેનો દરજ્જો આપ્યો છે પરંતુ તેની સારસંભાળ લેવાતી નથી. હાલ વાવની આસપાસ ઊગેલાં ઝાડી ઝાંખરાં હટાવી દેવામાં આવશે ત્યારે મુખ્ય દરવાજાને લોકો માટે ખુલ્લો મૂકી દેવામાં આવશે. વાવની જાણકારી લોકોમાં થાય તે માટે બોર્ડ પણ લગાવી દેવામાં આવશે અને આસપાસનાં દબાણ પણ દૂર કરાશે.

મરાઠા કાળની વાવ હોવાનું મનાય છે
આ વાવ કોણે બંધાવી હતી તેની હાલ કોઈ વિગત પ્રાપ્ત નથી. આ વાવના દ્વારમાં પ્રવેશતાં ડાબી બાજુ પર સંસ્કૃત ભાષામાં શિલાલેખ જોવા મળે છે જે શિલાલેખમાં કેટલાક સંસ્કૃતના શબ્દોનું લખાણ ઉકેલાતું નથી. આ વાવ ત્રણ માળ જેટલી ઊંડી છે. જેમાં બહારથી જોતાં એક માળ દેખાય છે જ્યારે બે માળ ભૂગર્ભમાં છે. આ વાવ મરાઠા કાળની હોવાનું મનાય છે 1991માં કાલુપુર ખજૂરીની પોળના શેઠ ચુનીલાલ નગીનદાસ ચિનાઈ અને શેઠ ભોગીલાલ નગીનદાસ ચિનાઈ દ્વારા આ વાવનું સમારકામ કરાવવામાં આવ્યું હતું. મરાઠા યુગમાં બંધાયેલી આ વાવ ઇંટ પથ્થરોથી કરવામાં આવ્યું છે. ત્રણ માળની વાવમાં દરેક માળે નાના દીવા મૂકવાના ગોખલા પણ બનાવવામાં આવ્યા છે.

પાંચકૂવા બહાર બંધાયેલો ફુવારો 108 વર્ષ પછી વાવ પાસે મૂકાયો
આ વાવની બહાર હાલ એક ફુવારો જોવા મળે છે. જે ફુવારો ભૂતકાળમાં અમદાવાદનાં વિવિધ સ્થળો પર ખસેડવામાં આવ્યો હતો. આ ફુવારો સૌ પ્રથમ અમદાવાદ પાંચકૂવા દરવાજા કાપડના વેપારીના મહાજન તરફથી બંધાવવામાં આવ્યો હતો. જેને સાર્વજનિક ઉપયોગ માટે વર્ષ ૧૯૦૬માં ખુલ્લો મૂકવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ આ ફુવારાને પાંચકૂવા દરવાજા બહારથી ઈ.સ. ૧૯૫૫માં ખસેડી કાંકરિયા ગાર્ડનમાં બેસાડવામાં આવ્યો હતો અને છેલ્લે ૨૦૧૪માં ત્યાંથી ખસેડીને આ ફુવારાની જરૂરી મરામત કરીને વાડજની આ વાવ પાસે મૂકવામાં આવ્યો હતો. 110 વર્ષ જૂનો આ ફુવારો આજે બંધ છે.

divyesh

Recent Posts

દિવસે ભઠ્ઠીમાં ફેરવાતી બીટ ચોકીમાં પોલીસ કર્મચારી પગ મૂકતાંય ડરે છે

શહેરમાં ટ્રાફિકની સમસ્યા દિવસે દિવસે વધતી જાય છે. ત્યારે આવા માથાના દુઃખાવા સમાન ટ્રાફિકની સમસ્યા હલ કરવા માટે ટ્રાફિક પોલીસ…

45 mins ago

મ્યુનિ. કોર્પોરેશનના નાઇટ શેલ્ટરમાં કોઈ ફરકતું જ નથી

મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન દ્વારા શહેરમાં ઘરવિહોણા લોકોને ધોમધખતા તાપ કે કડકડતી ઠંડી કે ભારે વરસાદ જેવા કુદરતી વિષમ સંજોગોમાં આશરો આપવા…

52 mins ago

ગુજકેટઃ વિદ્યાર્થીઓની બેઠક વ્યવસ્થાને લઇને ચકાસણી

લોકસભા ચૂંટણીનો કાર્યક્રમ જાહેર થતાંની સાથે જ રાજ્ય શિક્ષણ બોર્ડ દ્વારા ગુજકેટ પરીક્ષાની તારીખમાં વધુ એક વખત ફેરફાર કરવાની ફરજ…

57 mins ago

શહેરના હેરિટેજ સમાન ટાઉનહોલને નવ કરોડના ખર્ચે રિનોવેટ કરાશે

અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન હસ્તકના ટાઉનહોલને હવે વધુ સુવિધાસજ્જ અને અદ્યતન બનાવવાની તજવીજ હાથ ધરાઇ છે. બહુ ટૂંકા સમયમાં શહેરની મધ્યમાં…

1 hour ago

વારાણસીમાં પીએમ મોદીનો મેગા રોડ શો: નીતીશ-ઉદ્ધવ સહિતના દિગ્ગજોની હાજરી

વારાણસી બેઠક માટે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી આવતી કાલે ર૬મીએ ફોર્મ ભરશે તે પહેલાં આજે મેગા રોડ શોનું આયોજન કરવામાં…

1 hour ago

J&K: અનંતનાગમાં સુરક્ષા દળો સાથે અથડામણમાં બે આતંકી ઠાર

દક્ષિણ કાશ્મીરમાં અનંતનાગ જિલ્લાના બીજબહેરામાં આજે સવારે થયેલી અથડામણમાં બે આતંકવાદી ઠાર મરાયા છે. સુરક્ષા દળોને અહીંના બાગેન્દ્રર વિસ્તારમાં કેટલાક…

1 hour ago