Categories: Dharm

ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણની ચરિત્ર ગાથા

ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણનું ચરિત્ર લખવું એ કપરું કામ છે. ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણનું જીવન સાગર જેવું વિશાળ અને આકાશ જેવું ઉન્નત છે. કવિકુલગુરુ કાલિદાસ રઘુવંશમાં કહે છે કે ‘નાનકડી નાવડીથી મહાસાગર તરી ન શકાય, ઊંચે લટકતાં ફળને ઠીંગણો આંબી ન શકે’ અથવા તો…
અથવા કૃતવાગ્દ્વારે
વંશેઅસ્મિન્ પૂર્વસૂરિભિઃ ।
મણૌ વજ્રસમુત્કીર્ણે સૂત્રસ્યેવાસ્તિ મે ગતિઃ ।। (રઘુવંશ-સર્ગ-૯, શ્લોક-૪)

‘દોરામાં શક્તિ નથી કે મણિમાં પરોવાઇ શકે, પરંતુ એ જ મણિ જો વજ્રથી વિંધાયેલ હોય તો દોરો એમાં સરળતાથી પ્રવેશી જાય છે. એ જ રીતે આ મહાન રઘુવંશનું વર્ણન પૂર્વના મહાન કવિઓએ કરેલું છે એટલે જ એ કંડારેલા માર્ગે મારાથી પ્રવેશ થઇ શકે છે.’ ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણની ચરિત્ર ગાથા લખવામાં મારી મતિની સ્થિતિ પણ આવી જ છે. શ્રી સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયમાં ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણ વિશે દરિયા જેવું વિપુલ સાહિત્ય ઉપલબ્ધ છે, જેમાંથી કેટલુંક પ્રસિદ્ધ છે, કેટલુંક અપ્રસિદ્ધ છે. કોઇ પણ મહાપુરુષનાં જીવન દરમિયાન આટલા વિપુલ સાહિત્યનું સર્જન થવું એ વીરલ ઘટના છે.

ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણના સાગર જેવા વિશાળ જીવનને ગ્રંથરૂપી ગાગરમાં ભરવું એ કપરું કામ છે. જો પૂર્વના પરમહંસોએ ભગવાન શ્રી સ્વામિનારાયણ વિશે સાહિત્યનું સર્જન ન કર્યું હોત તો આ ચરિત્ર ગાથા લખવી અશક્ય હતી. જોકે આ ચરિત્ર ગાથા છે એમ કહેવું એ કરતાં આ ચરિત્ર ગાથા પૂર્વ સૂરિઓએ સર્જેલ વિશાળ સાહિત્યસાગરમાંથી વીણેલાં મુક્તકોની માળા છે એમ કહેવું વધારે યોગ્ય ગણાશે.

વિશ્વમાં કેટલાય ધર્મો એવા છે કે જેઓ પરમાત્મામાં માને છે, પરંતુ પરમાત્માના અવતારોને સ્વીકારતા નથી. તેઓના મતે પરમાત્મા અવતરતા નથી, પરંતુ પરમાત્માનો પૈગામ લઇને પયગમ્બરો પૃથ્વી ઉપર અવતરે છે. કેટલાક તો પયગમ્બરોનું પુનઃ અવતરણ પણ સહી શકે તેમ નથી. સનાતન ધર્મ આવો સંકુચિત કે બંધિયાર નથી. સનાતન હિંદુ ધર્મ ગંગા નદીના પ્રવાહ જેવો અવિરત વહેતો ધર્મ છે. અહીં યુગે યુગે પરમાત્મા અને પયગમ્બરોનાં અવતરણ થતાં જ રહે છે અને ધર્મના નીરને નિર્મળ રાખે છે.

ગુલામીકાળથી માંડીને આજ સુધી સામ્યવાદી કે અંગ્રેજોના વારસાને વરેલા કેટલાક કહેવાતા બૌદ્ધિકો તો ભગવાન શ્રીરામ અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણનું અસ્તિત્વ પણ સ્વીકારવા તૈયાર નથી. કેટલાક બૌદ્ધિકો ભગવાન શ્રીરામ અને ભગવાન શ્રીકૃષ્ણને મહામાનવ અથવા તો યુગપ્રવર્તક તરીકે સ્વીકારે છે, પરંતુ ‘એ પરમાત્માનો અવતાર છે’ એવું સ્વીકારી શકતા નથી. આ અસ્વીકાર પાછળ અનેક તર્કો છે.•

સ્વામી માધવપ્રિયદાસજી એસજીવીપી, ગુરુકુળ, છારોડી

divyesh

Recent Posts

મસ્તી મસ્તીમાં મિત્રો ઝઘડ્યા એકે બીજાને ચપ્પાના ઘા માર્યા

(અમદાવાદ બ્યૂરો) અમદાવાદ: શહેરમાં વટવા વિસ્તારમાં આવેલા પુનિતનગર બસ સ્ટેન્ડ પાસે ગઇ કાલે રાતે એક યુવક ઉપર સામાન્ય બાબતે તેના…

1 hour ago

આતંક સામે આક્રોશ, શહીદ જવાનોને શ્રદ્ધાંજલિઃ બજારો સ્વયંભૂ બંધ રહ્યાં

(પ્રતિનિધિ દ્વારા) અમદાવાદ: જમ્મુ-કાશ્મીરના પુલવામામાં CRPFના જવાનો ઉપર થયેલા આતંકી હુમલાના ઘેરા પ્રત્યાધાત અમદાવાદ સહિત સમગ્ર દેશમાં પડ્યા છે. આંતકી…

1 hour ago

પગાર વધારાની માગણી સાથે શિક્ષણ સહાયકો કાલે સામૂહિક મૂંડન કરાવશે

(અમદાવાદ બ્યૂરો) અમદાવાદ: પગારના મુદ્દે છેલ્લા ઘણા સમયથી લડત ચલાવી રહેલા ગ્રાન્ટેડ શાળાઓમાં ફરજ બજાવી રહેલા શિક્ષણ સહાયકોએ રાજ્ય સરકારને…

1 hour ago

750 કરોડની SVP હોસ્પિટલમાં આઈસોલેશન વોર્ડ છે પણ શોભાનો

(પ્રતિનિધિ દ્વારા) અમદાવાદ: વી.એસ. હોસ્પિટલ પરિસરમાં રૂ.૭પ૦ કરોડના ખર્ચે નવનિર્મિત ૧૮ માળની સરદાર વલ્લભભાઇ પટેલ હોસ્પિટલના બારમા માળે સ્વાઇન ફ્લૂનો…

1 hour ago

મ્યુનિ. બજેટ બેઠકમાં બબાલઃ માત્ર એક કલાકમાં ચાર બજેટ મંજૂર કરી દેવાયાં

(અમદાવાદ બ્યૂરો) અમદાવાદ: આજે મ્યુનિસિપલ મુખ્યાલયમાં આવેલા ગાંધી હોલમાં મળેલી બજેટ બેઠકમાં સવારે ૧૦ વાગ્યે મ્યુનિ. કોર્પોરેશન સલગ્ન ચારેય સંસ્થાનાં…

1 hour ago

પુલવામા હુમલો: ૪૦ શહીદને આજે અંતિમ વિદાય અપાશે

(એજન્સી) નવી દિલ્હી: જમ્મુ-કાશ્મીરના પુલવામામાં થયેલા આતંકી હુમલામાં શહીદ ૪૦ જવાનના પાર્થિવ દેહ આજે તેમના ઘરે પહોંચી જશે અને તેમને…

2 hours ago