Categories: Dharm

પુષ્ટિમાર્ગનું પવિત્ર સ્વરૂપ

શ્રી નવનીતપ્રિયજી એટલે જેમને હંમેશાં તાજું માખણ પ્રિય છે. દ‌િક્ષણ ભારતમાં ઉદ્ભવેલું આ નાનું ધાતુ-સ્વરૂપ પુષ્ટિમાર્ગમાં અત્યંત મહત્ત્વનું સ્થાન ધરાવે છે. તેમના જમણા હાથમાં માખણનો ગોળ અને ડાબો હાથ પૃથ્વી પર ટેકવાયેલો છે. તે જ પ્રમાણે જમણો પગ પૃવી પર તેમ જ ડાબો પગ ઘૂંટણ પર પૃથ્વી પર છે. આ સ્વરૂપ બાલકૃષ્ણના સ્વરૂપ જેવું જ છે. તેમનું મહત્ત્વ એ છે કે ઘણી વખત તેમનો ઉપયોગ શ્રીનાથજીના પૂરક તરીકે થાય છે. જોકે તેમનો સમાવેશ સપ્તનિધિમાં થતો નથી. શ્રી વિઠ્ઠલનાથજીએ આ સ્વરૂપ તેમના સૌથી મોટા પુત્ર શ્રી ગિરિધરજીને આપ્યું હતું. તે પાછળથી તેમણે સૌથી નાના પુત્ર ગોપીનાથજીને આપેલ. નંદમહોત્સવ, દિવાળી, અન્નકૂટ તેમજ ડોલ જેવા મહત્ત્વના ઉત્સવના દિવસોએ શ્રીનાથજીના બદલે તેઓ સ્થાન શોભાવે છે. હવેલીમાં ગોવર્ધન પૂજા ચોકથી આચાર્યશ્રીની બેઠક તરફ જતાં શ્રીકૃષ્ણ ભંડાર સામે મંદિર આવેલું છે.

શ્રીમદ્ વલ્લભાચાર્ય પૃથ્વી પરિક્રમા દરમિયાન એક વખત મહાવન ગોકુળમાં પધાર્યા. ત્યાં એક ક્ષત્રિય સ્ત્રીએ આ સ્વરૂપ શ્રી મહાપ્રભુજીને સોંપ્યું. આ ક્ષત્રિય સ્ત્રી યમુનાજીમાં જળ ભરવા ગયાં ત્યારે તેમના પાત્રમાં નવનીતપ્રિયજી પધાર્યા હતા. મહાપ્રભુજીએ શ્રી નવનીતપ્રિયજીને ગજજનધાવનને સોંપ્યા.

આગ્રા નિવાસી ગજજનધાવન ક્ષત્રિયને નવનીતપ્રિયજીનો સાક્ષાત્કાર થતો. નવનીતપ્રિયજી તેમની સાથે બાળક્રીડા કરતા અને ક્ષણવાર પણ તેમનાથી અલગ ન રહેતાં. એક દિવસ નવનીતપ્રિયજીએ ભક્ત ગજજનધાવનને શ્રી મહાપ્રભુજી પાસે જવાની આજ્ઞા આપી. ગજજનધાવન તેમને ગોકુળમાં લાવ્યા અને શ્રી મહાપ્રભુજીને સોંપી દીધા. શ્રી મહાપ્રભુજીએ તેમની યોગ્ય સેવા કરી. ત્યારબાદ શ્રી મહાપ્રભુજી અડેલમાં તેમની સાથે પધાર્યા.

શ્રી નવનીતપ્રિયજી શ્રી મહાપ્રભુજીના પરમ આરાધ્યા સ્વરૂપ રહ્યા છે. તેઓ હંમેશાં તેમની સાથે રહેતા. દ્વિતીય પૃથ્વી પરિક્રમા વખતે શ્રી નવનીતપ્રિયજી તેમની સાથે જ હતા. તેઓને તિલકાયતના ઘરના ઠાકુર માનવામાં આવે છે.

તેઓ શ્રીકૃષ્ણના બાલભાવના સ્વરૂપમાં છે. તેમના હાથમાં રહેલો માખણનો ગોળો સૂચવે છે કે, ભક્તોનું મન મારા હાથમાં છે. પૃથ્વી પર રહેલો હાથ દુષ્ટોનું દમન કરીને પૃથ્વી પરનો ભાર મિટાવવાનું સૂચન કરે છે. પુષ્ટિ સંપ્રદાયમાં આ પ્રથમ સ્વરૂપ છે જેના નેત્રમાં અંજન આંજવામાં આવતું નથી, કારણ કે તેમના નેત્ર સદાય અંજાયેલાં જ રહે છે. તેમનું મંદ મુસ્કાનવાળું બાલસ્વરૂપ સર્વદા ભક્તોને આકર્ષણરૂપ છે. નિત્ય નવનીત પ્રિય હોવાથી શ્રી નવનીતપ્રિય કહેવામાં આવે છે.

બાલભાવને કારણે સવારમાં મંગલા અને રાજભોગ દર્શન થાય છે. સાંજે ઉત્થાપન, ભોગ અને આરતી ત્રણે દર્શન થાય છે. શયનનાં દર્શન વર્ષમાં ૬૦ દિવસ જ થાય છે. જેમાં વસંતપંચમીથી ડોલોત્સવ સુધીના ૪૦ દિવસ અને દશેરાથી દિવાળી સુધી ર૦ દિવસ દર્શન થાય છે. તેઓ શ્રીનાથજીની ખૂબ સમીપ છે. •

divyesh

Recent Posts

Public Review: ટોટલ ટાઈમપાસ ધમાલ ફિલ્મ

ફિલ્મમાં દરેક એક્ટર્સે સરસ પર્ફૉર્મન્સ આપ્યું છે. અજય દેવગણ,અનિલ કપૂરે પોતાની શાનદાર એક્ટિંગથી ફિલ્મનો ચાર્મ વધારી દીધો છે. માધુરી દીક્ષિત…

14 mins ago

24 કલાક પાણી મળતાં મળશે, અત્યારે હજારો શહેરીજનો ટેન્કર પર નિર્ભર

(પ્રતિનિધિ દ્વારા) અમદાવાદ: આગામી નાણાકીય વર્ષ ૨૦૧૯-૨૦ના રૂ. ૮૦૫૧ કરોડના બજેટને ભાજપના શાસકોએ 'મોર્ડન અમદાવાદ'નું બજેટ તરીકે જાહેર કર્યું છે.…

23 mins ago

બોર્ડ પરીક્ષાની હોલ ટિકિટમાં પાંચ દિવસ સુધી સુધારો થઈ શકશે

(અમદાવાદ બ્યૂરો) અમદાવાદ: ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક બોર્ડ દ્વારા લેવાતી ધો.૧૦ અને ધો.૧રની બોર્ડ પરીક્ષાને હવે ગણતરીના દિવસો બાકી…

24 mins ago

IOC બિલ કૌભાંડની તપાસથી મુખ્ય રોડનાં કામ ખોરવાયાં

(અમદાવાદ બ્યૂરો) અમદાવાદ: બે વર્ષ અગાઉ ચોમાસાના પહેલા રાઉન્ડના સામાન્ય વરસાદમાં આશરે રૂ.૪પ૦ કરોડના રોડને ઓછા-વધતા અંશમાં નુકસાન થતાં સમગ્ર…

37 mins ago

વર્લ્ડકપ પહેલાંની અંતિમ શ્રેણીઃ ભારત-ઓસી. ટી-20 મેચને લઇને ચાહકોમાં ઉત્સાહ

(એજન્સી) વિશાખાપટ્ટનમ્: ટીમ ઇન્ડિયા આગામી વર્લ્ડકપ પહેલાં અંતિમ આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રેણી રમવા માટે તૈયાર છે. આ શ્રેણી ઓસ્ટ્રેલિયા સામે રમવાની છે.…

37 mins ago

BSNL-MTNL માટે સરકારનો રૂ.8,500 કરોડનો VRS પ્લાન

(એજન્સી)નવી દિલ્હી: આ દેશની સૌથી મોટી વોલેન્ટરી રિટાયરમેન્ટ સ્કીમ (વીઆરએસ) અથવા સમય પૂર્વે પેન્શન સ્કીમ બની શકે છે. દેવાં અને…

2 hours ago