Categories: Art Literature

ભક્તિ પારસમણિ છે તો મુક્તિ સોનું છે

એક ભક્ત સારી રીતે જાણતો હતો કે તેની પાસે ભક્તિ છે, તેથી જ તે જ્યારે ઈચ્છશે ત્યારે તેને સાહજિક રીતે મુક્તિ મળી જશે. મુક્તિની પ્રાપ્તિ કોઈ પણ ક્ષણે થઈ શકે છે, પરંતુ ભક્તિ તો એક અમૂલ્ય ભંડોળ સમાન છે. ભક્તિ પારસમણિ જેવી છે અને મુક્તિ તેને સ્પર્શિત સોના જેવી સમજી શકાય, જેના હૃદયમાં ભક્તિરૂપી પારસમણિ હોય તે કોઈ પણ ક્ષણે મુક્તિરૂપી સોનું પામી લેશે. આ વિશે એક કથા પ્રચલિત છે. એક વખત રામ અને લક્ષ્મણ નાવમાં સવાર થઈને ગંગા નદી પાર કરી રહ્યા હતા. જ્યારે તેઓ નદીની પેલે પાર ઊતર્યા ત્યારે નાવિકે જોયું કે તેની નાવ સોનાની બની ગઈ છે.

નાવિકે આ વાત પોતાની પત્નીને કહી. પત્ની ઘરનો લાકડાથી બનેલો તમામ સામાન લઈને ગંગા તીરે આવી ગઈ અને રામનાં ચરણોના જાદુઈ સ્પર્શ વડે તેને સોનામાં પરિવર્તિત કરાવી લીધો. ત્યાર બાદ નાવિકે પોતાની પત્નીને કહ્યું કે, “આ ચરણને આપણે ઘરમાં લઈ જવાં જોઈએ, તેં આટલી બધી વસ્તુઓને અહીં સુધી ઢસડીને લાવવાની મહેનત કેમ કરી?” આ સાંભળી પત્નીએ એવું કર્યું. રામજીએ તેને ચાર ફળ આપ્યાં, જેને પામીને પતિ-પત્ની સંતુષ્ટ થયાં. ત્યાર બાદ લક્ષ્મણ ત્યાં આવ્યા.

પતિ-પત્નીએ લક્ષ્મણને કંઈક આપવા વિનંતી કરી તો લક્ષ્મણે માત્ર એક ફળ આપ્યું. રામજીએ જે ચાર ફળ આપ્યાં હતાં તે હતાં-કામ, અર્થ, ધર્મ અને મોક્ષ. ફળ આપ્યા બાદ લક્ષ્મણે કહ્યું, “મેં આપેલું ફળ જ્યાં સુધી તમારી પાસે નહીં હોય ત્યાં સુધી ભાઈ દ્વારા અપાયેલાં ચાર ફળ તમને પચશે નહીં.” લક્ષ્મણે આપેલું ફળ હતું-ભક્તિ. આટલા માટે જ જ્ઞાની લોકો ભક્તિને અમૂલ્ય ભંડોળ કહે છે. આ પારસમણિ છે. મુક્તિનો મતલબ થાય છે છુટકારો મેળવવો. જ્યાં બંધન હોય ત્યાં જ મુક્તિનો સવાલ ઊઠે છે. જ્યાં બંધન ન હોય ત્યાં મોક્ષનો પણ સવાલ ઊઠતો નથી.

આ બંધન કેટલી જાતનાં હોય છે? મનુષ્યજાતિના શરીર અને મનમાં અનેક માનસિક બંધન છે. આ પૈકીનાં અમુક સમયને લીધે છે તો અમુક સ્થળને લીધે છે, બાકીનાં થોડાંક વ્યક્તિગત છે. આ ત્રણેય બંધનોમાંથી છુટકારો મેળવવો એટલે મુક્તિ. શારીરિક અને માનસિક બંધનોની અવસ્થામાં મોક્ષ ન મળી શકે. સ્થાયી મોક્ષ માત્ર આધ્યાત્મિક જગતમાં જ મળી શકે.

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ આધ્યાત્મિક બંધનમાંથી મુક્ત થાય ત્યારે તેનાં તમામ દુઃખ-સંતાપ લુપ્ત થઈ જાય છે. મોક્ષ-સાધના એક એવો પ્રયાસ છે કે જે આધ્યાત્મિક બંધનોમાંથી મોક્ષ પ્રાપ્ત કરવા માટે કરવામાં આવે છે. ક્રિયાફળના રૂપમાં બંધન જ્યાં સુધી યથાવત્‌ રહેશે ત્યાં સુધી મોક્ષની કામના થઈ શકે નહીં. સારા અને ખરાબ બંને કર્મ બંધનનાં કારણ છે.

Navin Sharma

Recent Posts

આજ કલ તેરે મેરે પ્યાર કે ચર્ચે હર જબાન પર

વાત ભલે શહેરમાં તેમના લંચની હોય કે સોશિયલ મીડિયા પર તેમની પોસ્ટની. આપણા બોલિવૂડ સ્ટાર્સ ક્યારેય ખૂલીને વાત કરતા નથી.…

7 hours ago

નવા બાપુનગરમાં ગેરકાયદે ચાલતા ડબ્બા ટ્રેડિંગનો પર્દાફાશઃ ત્રણ ઝડપાયા

અમદાવાદ: શહેરના નવા બાપુનગર વિસ્તારમાં આવેલા એક ફ્લેટમાં ગેરકાયદે ચાલી રહેલ ડબ્બા ટ્રે‌િડંગનો પર્દાફાશ ક્રાઇમ બ્રાંચે કરતાં ત્રણ લોકોની ધરપકડ…

7 hours ago

ધો.12ની પરીક્ષાનાં ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ, 21મીથી લેટ ફી ભરવી પડશે

અમદાવાદ: આગામી માર્ચ મહિનામાં લેવાનારી ધો.૧ર કોમર્સ, સાયન્સ અને સામાન્ય પ્રવાહની પરીક્ષા માટે હાલ વિદ્યાર્થીઓનાં આવેદનપત્રો ભરવાની કામગીરી ચાલી રહી…

7 hours ago

સાબરમતીના કિનારે બુદ્ધની 80 ફૂટની પ્રતિમાનું નિર્માણ કરશે

ગાંધીનગર:  દેશના સૌથી સ્ટેચ્યૂ ઓફ યુનિટીના રાજ્યમાં નિર્માણ થયા બાદ હવે અમદાવાદ શહેરની નજીક સાબરમતી નદીના કિનારે વિરાટ ૮૦ ફૂટની…

7 hours ago

ગાંધીનગર જતાં હવે હેલ્મેટ પહેરજો આજથી ઈ-મેમો આપવાનું શરૂ

અમદાવાદ: અમદાવાદથી ગાંધીનગર જતા હજારો નાગરિકોએ હવે આજથી ટ્રાફિકના નિયમોનું ચુસ્ત પાલન કરવું પડશે. ગાંધીનગરની હદમાં પ્રવેશતાં જ વાહનચાલક સીસીટીવી…

7 hours ago

મ્યુનિ. કોર્પોરેશનના લાભાર્થીના ઘૂંટણ- થાપાના રિપ્લેશમેન્ટની સહાયમાં ઘટાડો

અમદાવાદ: મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન સંચાલિત હોસ્પિટલોમાં તંત્રના અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ, પેન્શનરો, કોર્પોરેટરો અને તેમના આશ્રિતોની સારવાર દરમ્યાન અપાતી ઘૂંટણ અને થાપાની ઇમ્પ્લાન્ટ…

7 hours ago