Categories: Art Literature

ભક્તિ પારસમણિ છે તો મુક્તિ સોનું છે

એક ભક્ત સારી રીતે જાણતો હતો કે તેની પાસે ભક્તિ છે, તેથી જ તે જ્યારે ઈચ્છશે ત્યારે તેને સાહજિક રીતે મુક્તિ મળી જશે. મુક્તિની પ્રાપ્તિ કોઈ પણ ક્ષણે થઈ શકે છે, પરંતુ ભક્તિ તો એક અમૂલ્ય ભંડોળ સમાન છે. ભક્તિ પારસમણિ જેવી છે અને મુક્તિ તેને સ્પર્શિત સોના જેવી સમજી શકાય, જેના હૃદયમાં ભક્તિરૂપી પારસમણિ હોય તે કોઈ પણ ક્ષણે મુક્તિરૂપી સોનું પામી લેશે. આ વિશે એક કથા પ્રચલિત છે. એક વખત રામ અને લક્ષ્મણ નાવમાં સવાર થઈને ગંગા નદી પાર કરી રહ્યા હતા. જ્યારે તેઓ નદીની પેલે પાર ઊતર્યા ત્યારે નાવિકે જોયું કે તેની નાવ સોનાની બની ગઈ છે.

નાવિકે આ વાત પોતાની પત્નીને કહી. પત્ની ઘરનો લાકડાથી બનેલો તમામ સામાન લઈને ગંગા તીરે આવી ગઈ અને રામનાં ચરણોના જાદુઈ સ્પર્શ વડે તેને સોનામાં પરિવર્તિત કરાવી લીધો. ત્યાર બાદ નાવિકે પોતાની પત્નીને કહ્યું કે, “આ ચરણને આપણે ઘરમાં લઈ જવાં જોઈએ, તેં આટલી બધી વસ્તુઓને અહીં સુધી ઢસડીને લાવવાની મહેનત કેમ કરી?” આ સાંભળી પત્નીએ એવું કર્યું. રામજીએ તેને ચાર ફળ આપ્યાં, જેને પામીને પતિ-પત્ની સંતુષ્ટ થયાં. ત્યાર બાદ લક્ષ્મણ ત્યાં આવ્યા.

પતિ-પત્નીએ લક્ષ્મણને કંઈક આપવા વિનંતી કરી તો લક્ષ્મણે માત્ર એક ફળ આપ્યું. રામજીએ જે ચાર ફળ આપ્યાં હતાં તે હતાં-કામ, અર્થ, ધર્મ અને મોક્ષ. ફળ આપ્યા બાદ લક્ષ્મણે કહ્યું, “મેં આપેલું ફળ જ્યાં સુધી તમારી પાસે નહીં હોય ત્યાં સુધી ભાઈ દ્વારા અપાયેલાં ચાર ફળ તમને પચશે નહીં.” લક્ષ્મણે આપેલું ફળ હતું-ભક્તિ. આટલા માટે જ જ્ઞાની લોકો ભક્તિને અમૂલ્ય ભંડોળ કહે છે. આ પારસમણિ છે. મુક્તિનો મતલબ થાય છે છુટકારો મેળવવો. જ્યાં બંધન હોય ત્યાં જ મુક્તિનો સવાલ ઊઠે છે. જ્યાં બંધન ન હોય ત્યાં મોક્ષનો પણ સવાલ ઊઠતો નથી.

આ બંધન કેટલી જાતનાં હોય છે? મનુષ્યજાતિના શરીર અને મનમાં અનેક માનસિક બંધન છે. આ પૈકીનાં અમુક સમયને લીધે છે તો અમુક સ્થળને લીધે છે, બાકીનાં થોડાંક વ્યક્તિગત છે. આ ત્રણેય બંધનોમાંથી છુટકારો મેળવવો એટલે મુક્તિ. શારીરિક અને માનસિક બંધનોની અવસ્થામાં મોક્ષ ન મળી શકે. સ્થાયી મોક્ષ માત્ર આધ્યાત્મિક જગતમાં જ મળી શકે.

જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ આધ્યાત્મિક બંધનમાંથી મુક્ત થાય ત્યારે તેનાં તમામ દુઃખ-સંતાપ લુપ્ત થઈ જાય છે. મોક્ષ-સાધના એક એવો પ્રયાસ છે કે જે આધ્યાત્મિક બંધનોમાંથી મોક્ષ પ્રાપ્ત કરવા માટે કરવામાં આવે છે. ક્રિયાફળના રૂપમાં બંધન જ્યાં સુધી યથાવત્‌ રહેશે ત્યાં સુધી મોક્ષની કામના થઈ શકે નહીં. સારા અને ખરાબ બંને કર્મ બંધનનાં કારણ છે.

Navin Sharma

Recent Posts

Indian Navyમાં પડી છે Vacancy, 2 લાખ રૂપિયા મળશે Salary

ભારતીય નૌ સેના દ્વારા એક નોટિફિકેશન બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. જે અનુસાર કાર્યકારી શાખા (લોજિસ્ટિક અને લો કેડર)માં અધિકારી તરીકે…

34 mins ago

અંબાજીના ભાદરવી પૂનમના મેળાનો છઠ્ઠો દિવસ, જય અંબેના નાદ સાથે હજારોની સંખ્યામાં ભાવિકો ઉમટયા

અંબાજીના ભાદરવી પૂનમના મેળાનો આજે છઠ્ઠો દિવસ છે. રાજ્યભરમાંથી અંબાજીમાં પદયાત્રીઓ પહોંચી રહ્યા છે. રાજ્યભરમાંથી હજારોની સંખ્યામાં પદયાત્રીઓ અંબાજીમાં આવી…

55 mins ago

PM મોદી સિક્કિમની મુલાકાતે, રાજ્યના પ્રથમ એરપોર્ટનું કરશે ઉધ્ધાટન

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી બે દિવસીય સિક્કિમની મુલાકાતે પહોંચ્યા છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી બાગડોગરાથી એમઆઇ 8 હેલિકોપ્ટરથી અહી પહોંચ્યા હતા. સેનાના…

1 hour ago

Asia Cup : સુપર ફોરમાં ભારતે પાકિસ્તાનને કચડયું, ધવન-રોહિતે ફટકારી સદી

ટીમ ઇન્ડિયાએ પાકિસ્તાનને એશિયા કપમાં સુપર-4 મુકાબલામાં 9 વિકેટ પરાજય આપ્યો છે. આ પહેલા ભારતે બાંગ્લાદેશને પરાજય આપ્યો હતો. ભારતની…

2 hours ago

ગોવા સરકારનું નેતૃત્વ મનોહર પર્રિકર જ કરશેઃ અમિત શાહ

ન્યૂ દિલ્હીઃ તમામ વિવાદો પર વિરામ લગાવતા ભાજપનાં રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ અમિત શાહે આખરે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે, મનોહર પર્રિકર…

13 hours ago

મોઢેરા સૂર્યમંદિરમાં પ્રવેશ ફીનો ચાર્જ વધારતા પર્યટકોમાં રોષ

મહેસાણા: મોઢેરાનું ઐતિહાસિક સૂર્યમંદિર એ એક ઐતિહાસિક વારસો ધરાવે છે તેમજ દરેક નાગરિક આ વારસાથી પરિચિત છે. તેને જોવા માટે…

14 hours ago