Categories: Art Literature

ચોટ ખાધા વગર સચોટ લખવાનું લગભગ અશક્ય છે!

લગભગ દરેક નવોદિત લેખક એમ માનતો હોય છે કે દુનિયામાં મારા જેવો સમર્થ લેખક બીજો કોઈ નથી. જ્યારે તેની કોઈ કૃતિ કોઈ મૅગેઝિનનો એડિટર પબ્લિશ નથી કરતો ત્યારે તે વિચારે છે કે મારી રચના સર્વોત્તમ હોવા છતાં હું નવોદિત છું એ કારણે જ મને ભારે અન્યાય થઈ રહ્યો છે.

આવું માત્ર સાહિત્યની દુનિયામાં જ નથી બનતું, લગભગ દરેક ક્ષેત્રમાં બને છે. નવોદિત ઍક્ટર પોતાને અમિતાભ બચ્ચન કરતાંય મહાન સમજે છે. નવોદિત સિંગર પોતાને સોનુ નિગમથી સવાયો સમજતો હોય છે. નવોદિત ચિત્રકાર પોતાને પિકાસોની પંગતમાં સૌથી આગળ બેસાડી દેતો હોય છે. આવા નવોદિતો નાનકડી નિષ્ફળતા સામેય ઉગ્ર થઈ ઊઠતા હોય છે. તેમની એક કૉમન આર્ગ્યુમેન્ટ એવી હોય છે કે બીજા જાણીતા લોકોનું ફાલતુ સર્જન શ્રેષ્ઠ ગણાય છે અને મારું શ્રેષ્ઠ સર્જન પણ ફાલતુમાં ખપે છે.

તમામ નવોદિતો કાંઈ નબળા નથી હોતા, કિન્તુ તેઓ રાહ જોવા તૈયાર નથી હોતા. નવોદિતનું સર્જન કદાચ નબળું ન હોય છતાં તેની સૌથી મોટી નબળાઈ ધીરજનો અભાવ હોય છે. એમાંય જો બે-ચાર પરિચિતોએ તેની થોડી પ્રશંસા કરી હશે તો-તો એ નવોદિત મહાશય સીધા સાતમા આસમાને જ ઊડવા માંડ્યા હશે. જેનામાં રાહ જોવાની કે ધીરજ ધરવાની વૃત્તિ નથી હોતી તેની દશા બહુ ભૂંડી થઈ જતી હોય છે. આપણે ગમે તેટલા સારા અને સાચા હોઈએ, તોપણ યોગ્ય પ્રતીક્ષા કરવાની તૈયારી તો રાખવી જ પડે.

કેટલાક ઉતાવળિયા નવોદિતો તો સહેજ અસફળતા મળે એટલે બળાપો કાઢતા-કાઢતા હથિયાર હેઠાં મૂકીને પલાયન થઈ જાય છે. આવા મારા એક મિત્ર મને ઘણી વખત કહે છે કે, “મારે કવિ થવું હતું, પણ તક ન મળી એટલે હું છેવટે બિઝનેસમૅન થઈ ગયો. જોકે મેં કવિતાઓ નહીં લખીને સાહિત્યની બહુ મોટી સેવા કરી છે !”

થોડા વખત પહેલાં એક બહેનનો ફોન આવ્યો. તેમણે કહ્યું, “મેં પ્રેમ વિશે ખૂબ ઊંચી કક્ષાના લેખો લખ્યા છે. મારે એનું પુસ્તક પ્રગટ કરવું છે. એ માટે તમને મળવું છે.” મેં તેમને કહ્યું, “તમારા લેખોની ઝેરોક્સ ફાઇલ જોવા મોકલી આપો, તમારે રૂબરૂ ધક્કો ખાવાની જરૂર નથી.” એ બહેન બોલ્યાં. “ના, મારે તમને રૂબરૂ મળીને મારી વાત સમજાવવી છે.”
એ લેખિકા તારીખ-સમય નક્કી કરીને રૂબરૂ આવી જ ગયાં. સાથે તેમના પતિને પણ લાવ્યાં હતાં. આવીને તરત તે બોલવા મંડ્યાં, “મારા લેખો કેવા જોરદાર છે એ જુઓ ! પ્રેમ વિશે હજારો-લાખો લેખકો લખે છે, પણ તેમને કાંઈ અનુભવ નથી હોતો. મેં તો મારા ખુદના અનુભવો લખ્યા છે. મારું આ પુસ્તક પાઠ્યપુસ્તક બને એ માટે હું શિક્ષણમંત્રીનેય મળવાની છું. શાળા-કૉલેજમાં પ્રેમ એક ખાસ વિષય હોવો જોઈએ. મારા આ પુસ્તક માટે ફલાણા લેખક પ્રસ્તાવના અને આશીર્વચન લખશે…” વગેરે…

ઉત્સાહ બહુ સારી ચીજ છે, પણ ઉત્સાહના ઊભરા ખતરનાક હોય છે. તે બહેન ફુલ ફૉર્મમાં આવી ગયાં હતાં. મારાથી ધીમા સાદે તે બહેનના પતિને પુછાઈ ગયું, “આ મૅડમ તમને ઘરમાં કશું બોલવાની તક આપે છે ખરાં ?” પતિ મર્માળુ હસ્યા. ઊભાં થતાં-થતાં એ બહેન વળી પાછાં વરસ્યાં, “મારે આ પુસ્તકને હિન્દી ને અંગ્રેજી ભાષામાંય ટ્રાન્સલેટ કરાવવું છે. તમારા ધ્યાનમાં કોઈ સારા ટ્રાન્સલેટર હોય તો મને કહેજો, કારણ કે જેવાતેવા ટ્રાન્સલેટરની તાકાત નથી કે મારા આ શ્રેષ્ઠ લેખોનું ટ્રાન્સલેશન કરી શકે !”

પોતાને શ્રેષ્ઠ માની બેસવું એ મોટી મર્યાદા છે, પરંતુ એથીયે મોટી મર્યાદા અને ખતરનાક બાબત બીજાઓને પોતાના કરતાં તુચ્છ સમજવા એ છે. સફળતા માટે તપવું પડે, દાઝવું પડે, છોલાવું પડે, ઘાયલ થવું પડે, જખમ વેઠવા પડે, એકલતા સહન કરવી પડે, ટીકા સાંભળવી પડે. ચોટ ખાધા વગર સચોટ લખી ન શકાય. અને આટઆટલું કર્યા પછીયે ક્યારેક સફળતા ન પણ મળે ! ત્યારે હથિયાર હેઠાં મૂકી દઈને ભાગી ન જવાય. ઝઝૂમ્યા કરવું એ સફળતાની ગૅરંટી છે.

Krupa

Recent Posts

અહીં મળશે બેસ્ટ ક્વોલિટીવાળા જેકેટ એ પણ માત્ર રૂ.180માં, આ છે દુનિયાનું સૌથી સસ્તું માર્કેટ

હવે સમગ્ર દેશભરમાં ઠંડીની ઋતુ એવી શિયાળાની શરૂઆત થઇ ગઇ છે. ત્યારે ધીમે-ધીમે સવાર-સાંજનાં તાપમાનમાં પણ ઘટાડો થવા લાગ્યો છે.…

6 hours ago

PM મોદીએ વારાણસીને અર્પણ કરી કરોડોની ભેટ, કહ્યું,”દેશે જે સપનું જોયું તે સાકાર થયું”

પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી આજે વારાણસીની મુલાકાતે છે. ત્યારે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ પોતાનાં સંસદીય ક્ષેત્રમાં 2413 કરોડ રૂપિયાની પરિયોજનાઓનું લોકાર્પણ-શિલાન્યાસ કર્યો.…

7 hours ago

આ છે એવાં શાનદાર કપલ ટેટૂ, જે બન્યાં છે એકબીજાનાં પ્રેમની નિશાની માટે

ન્યૂ દિલ્હીઃ "કપલ ટેટૂ" ખાસ તરીકે તેવાં લોકો માટે છે કે જે કાં તો કોઇ રિલેશનશિપમાં હોય અથવા તો પૂરી…

8 hours ago

અરે આ શું! જાડેજાનો મેન ઓફ ધ મેચ પુરસ્કાર મળી આવ્યો કચરામાંથી!

ક્રિકેટ મેચ નિહાળતી વખતે તમે જોયું હશે કે મેચ પૂરી થયા બાદ જ્યારે પણ કોઈ ખેલાડીને કોઈ પુરસ્કાર આપવામાં આવે…

8 hours ago

રિવરફ્રન્ટનાં પૂર્વ છેડા પરનાં દધિચી બ્રિજની નીચે બનાવાશે ફૂડ કોર્ટ

અમદાવાદઃ મ્યુનિસિપલ સત્તાવાળાઓ દ્વારા કરોડો રૂપિયાના ખર્ચે સાબરમતી રિવરફ્રન્ટને નયનરમ્ય બનાવાયા બાદ સહેલાઈઓ માટે એક પછી એક નવી સુવિધાઓ ઉભી…

9 hours ago

રૂ.1.50 લાખમાં મકાન વેચાણ નહીં આપતાં પાડોશીએ આધેડનું ઢીમ ઢાળ્યું

વડોદરાઃ આજવા રોડ પર આવેલ એકતાનગરમાં મકાન વેચાણમાં લેવાના મામલે એક આધેડને પાઇપના ફટકા મારીને મોતને ઘાટ ઉતારી દેતાં સમગ્ર…

9 hours ago