Categories: Art Literature

સારા માણસ બનવાની કોશિશ કરો

વર્ષો સુધી અમેરિકાના પ્રમુખ રહેલા ફ્રેંકલીન ડિલાનો રુઝવેલ્ટ ઊંચા, પડછંદ, તરવરિયા જુવાન હતા. ચાલીસ વર્ષના હતા અને ઓચિંતા જ એમણે પોતાના બે પગ ગુમાવ્યા-પગ કપાઈ ગયા નહોતા, લકવાથી નિષ્પ્રાણ બની ગયા હતા! રુઝવેલ્ટનું અડધું અંગ ખોટું થઈ ગયું! દવાદારૂની કંઈ અસર ન થઈ. રુઝવેલ્ટ શ્રીમંત ઘરના હતા એટલે માતાએ સલાહ આપી કે બેટા, જેવી ઈશ્વરની ઇચ્છા. તું આપણાં વતનમાં જઈ નિવૃત્તિની જિંદગી શાંતિથી ગાળી નાખ. બંને પગમાં ચેતન સંચરવાની કોઈ ઉમેદ જ નથી, પછી તું શું કરવાનો? જુવાન માણસના હૈયે ઘણા બધા મનોરથ તો હોય પણ ‘પૈડાં’ વગર રથ ચાલે કઈ રીતે? જ્યાં પગ જ ખોટા થઈ ગયા ત્યાં કોઈ પ્રવૃત્તિ કે પ્રગતિનો વિચાર કરવો જ નકામો છે!
પણ રુઝવેલ્ટ પોતાની માતાના આ વિચારો સાથે સંમત થઈ ન શક્યા. તેમણે માતાને કહ્યું કે ના, હું એમ નકામો બની જવા માગતો નથી. હું લાકડીને ટેકે ચાલીશ.

અપંગ માટેની વ્હીલ ચેરનો આશરો લઈશ. હું ગમે તેમ કરીને ઊભો થઈશ. ગતિ કરીશ અને કાંઈક કરીશ. રુઝવેલ્ટ સક્રિય રાજકારણમાં બરાબર ‘સક્રિય’ રહ્યા. અમેરિકાના પ્રમુખ પણ બન્યા. એ જ્યારે પ્રમુખ બન્યા ત્યારે અમેરિકા એક અભૂતપૂર્વ મંદીના વમળમાં સપડાયું હતું! પાણીના ભાવે જમીનો વેચાતી હતી પણ કોઈ જમીન લેનારું નહોતું. રુઝવેલ્ટે નવા કાર્યક્રમો આપ્યા અને અમેરિકાને બેઠું કર્યું.

રુઝવેલ્ટને માથે આવેલી આપત્તિ શારીરિક ખોટની હતી- તેના અનુગામી પ્રમુખ હેરી એસ. ટ્રુમેનના માથે આવી પડેલી આપત્તિ આર્થિક સ્વરૂપની હતી. ભાગીદારીના ધંધામાં મોટી ખોટ ગઈ અને ઓગણચાલીસ વર્ષની ઉંમરે સંદેશો મોકલ્યો- તુરત મળો, તાકીદનું કામ છે! મિત્ર પૈસેટકે સુખી હતો. તેણે માન્યું કે ટ્રુમેન આર્થિક આપત્તિમાં સપડાઈ ગયા છે એટલે નાણાંની મદદ માગશે! ટ્રુમેનના મિત્રે ટ્રુમેનને કહ્યું કે દોસ્ત, મારાથી શક્ય હોય તેટલી મદદ કરવા હું તૈયાર છું, પણ હું તને મદદ કરી કરીને કેટલી મદદ કરી શકીશ? બહુ બહુ તો પાંચ-સાત કે દશ હજાર ડૉલર! એનાથી મારી ખુદની હાલત બગડશે અને તને કંઈ લાભ નહીં થાય, કેમ કે તારા માથે ગંજાવર દેવું છે અને તેમાં મારી મદદથી તું માંડ બે-ત્રણ લેણદારોને પતાવી શકીશ.

ટ્રુમેને તદ્દન નિખાલસભાવે કહ્યું “મિત્ર, તારી નાણાકીય મદદ જોઈતી નથી- તારી શક્તિ મુજબ તું જે કંઈ સહાય કરવા ખુશ છે તેનાથી મારો પ્રશ્ન ઊકલી શકે તેમ નથી. મારે તો તારી સહાય જુદા જ સ્વરૂપની જોઈએ છે. હું મારા બધા જ લેણદારોની એક બેઠક બોલાવી રહ્યો છું. તું એમાં હાજરી આપ અને એમને એટલું સમજાવ કે ટ્રુમેન પોતાનું બધું જ કરજ ચૂકતે કરવા માગે છે- તેને માત્ર સમયની જરૂર છે! તેની દાનત ખોટી નથી. હું તેની સાચી દાનત માટે જામીન થાઉં છું. મારો વર્ષો જૂનો મિત્ર છે, હું તેને બરાબર જાણું છું અને તેથી તમને આવી ખાતરી આપવા આવ્યો છું! તું આટલું કહીશ તો મારા ઘણા ખરા લેણદારોનાં મનનું સમાધાન થઈ જશે!”
મિત્રે અત્યંત સંકોચ સાથે કહ્યું, “દોસ્ત ટ્રુમેન, તારા માટે આવી નૈતિક જમાનત આપવામાં મને મુદ્દલે વાંધો નથી, પણ

ખોટું ન લાગે તો તને હું એક કડવી પણ સાચી સલાહ આપવા માગું છું. તું નાદારી શા માટે નોંધાવતો નથી? તું લગભગ ઓગણચાલીશ વર્ષનો છે. તું વિચાર કર કે આટલું મોટું દેવું ભરતાં તને કેટલાં વર્ષો લાગશે? તું આ દેવું ભરીશ કઈ રીતે એ પણ મારી સમજમાં આવતું નથી.” ટ્રુમેને કહ્યુંઃ “તારા શબ્દોથી મને જરા પણ માઠું લાગ્યું નથી. મારા જેવી કફોડી આર્થિક સ્થિતિમાં મુકાયેલા કોઈ પણ માણસને આવી જ સલાહ આપવાનું મન થાય અને આવી સલાહ દુઃખી માણસને વાંચ્યાં હતાં. પોતે મહાન પુરુષ છે અગર મહાન પુરુષ થવા સર્જાયો છે એવું એ માનતો નહોતો. પણ એ એવું માનતો હતો કે કોઈ પણ માણસે સારા માણસ, મોટા માણસ બનવાની કોશિશ જરૂર કરવી જોઈએ. આવી કોશિશ કરવાનો હક ગરીબમાં ગરીબ અને સામાન્યમાં સામાન્ય માણસને પણ છે.

ટ્રુમેનને પોતાનું દેવું ભરપાઈ કરતાં લગભગ બે દાયકા લાગ્યા. એક દિવસ તે અમેરિકાનો પ્રમુખ પણ બન્યો, પણ હોદ્દાની વાત તો ઠીક છે, મહત્ત્વની વાત તો તેના મનોબળની- તેની હિંમતની છે.

http://sambhaavnews.com/

Navin Sharma

Recent Posts

મ્યાનમારમાં ઉગ્રવાદી કેમ્પ પર ‘સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક’ની તૈયારી

નવી દિલ્હીઃ મ્યાનમારમાં ત્રાસવાદીઓની છાવણીઓ પર સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક કરવાની તૈયારી ચાલી રહી હોવાનું જાણવા મળે છે. ઈન્ટેલિજન્સ એજન્સી સૂત્રોનાં જણાવ્યાં…

48 mins ago

પ્રથમ ટ્રાયલમાં જ T-18 ટ્રેન ફેલ, કેટલાંય પાર્ટ્સ સળગીને થયાં ખાખ

ચેન્નઈઃ ભારતીય રેલ્વેની મહત્ત્વાકાંક્ષી ઈન્ટરસિટી ટ્રેન પ્રોજેક્ટ ટી-૧૮ ટ્રેન તેની પ્રથમ ટ્રાયલમાં જ ફેલ ગઈ છે. ચેન્નઈનાં જે ઈન્ટીગ્રલ કોચ…

1 hour ago

બે પ્રેગ્નન્સી વચ્ચેનો ગાળો ૧૨થી ૧૮ મહિનાનો હોવો જરૂરી

બાળકને ગર્ભમાં ઉછેરવાનાં કારણે માના શરીરમાં કેટલાક બદલાવ આવે છે. આવા સમયે બે બાળકો વચ્ચેનો ગાળો કેટલો હોવો જોઈએ એ…

1 hour ago

લાકડાનો ધુમાડો પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંને પર કરે છે જુદી-જુદી અસર

લાકડાનાં ધુમાડાથી સ્ત્રીઓ અને પુરુષોનાં શરીરમાં અલગ-અલગ પ્રકારની પ્રતિક્રિયાઓ ઊઠે છે. અભ્યાસર્ક્તાઓએ સ્ત્રી-પુરુષ વોલન્ટિયર્સનાં એક ગ્રૂપને પહેલાં લાકડાનો ધુમાડો ખવડાવ્યો…

2 hours ago

વાઇબ્રન્ટ સમિટ: સ્થાનિક-વિદેશી ઇન્વેસ્ટર્સ વીડિયો કોન્ફરન્સ કરશે

ગુજરાત સરકાર દ્વારા વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટનું આયોજન જાન્યુઆરી માસમાં યોજવામાં આવી રહ્યું છે. આ વર્ષે પહેલી વાર સરકાર વાઇબ્રન્ટ…

2 hours ago

કારમાં આવેલાં અજાણ્યાં શખ્સોએ છરી બતાવી યુવકને લૂંટી લીધો

અમદાવાદઃ શહેરનાં શાહીબાગ વિસ્તારમાં બે દિવસ પહેલાં મોડી રાતે એક વિદ્યાર્થીને છરી બતાવીને ૮પ હજારની લૂંટ ચલાવતા ત્રણ શખ્સો વિરુદ્ધમાં…

3 hours ago