Categories: Dharm

પીપલાણામાં ભાગવતી દીક્ષા

સદ્દગુરુ રામાનંદસ્વામીના સાનિધ્યમાં નીલકંઠવર્ણીએ સમય આંખના પલકારાની જેમ વીતી રહ્યો હતો. મોક્ષ માર્ગે ચાલનારા મુમુક્ષુ માટે ભવાટવિના ભોમિયા જેવા સદ્દગુરુનો સહારો આવશ્યક છે.
મર્મી મહાપુરુષોની મદદ વગર મુમુક્ષુ પોતાની મંજિલને મેળવી શકતો નથી. સદ્દગુરુરૂપી સુકાની સિવાય સંસારસાગર તરી શકાતો નથી.
વર્ણીરાજને જેની ખોજ હતી, એવા સદ્દગુરુ એમને મળી ચૂક્યા હતા.  હવે એમને ગુરુદેવ રામાનંદ સ્વામી પાસેથી વિધિવત રીતે વૈષ્ણવી દીક્ષા લેવાનો મનોરથ હતો.
મુમુક્ષુ માટે દીક્ષા અતિ મહત્ત્વનો સંસ્કાર છે. દીક્ષા શબ્દની શાસ્ત્રીય વ્યાખ્યા ‘દીપયતિ ક્ષાલયતિ ઇતિ દીક્ષા’ ‘મેલને દૂર કરી પ્રકાશને પ્રગટાવે તે દીક્ષા.’
જેમ ખાણમાંથી નીકળેલા રફ હીરાને કુશળ કારીગર પ્રથમ પેલ પાડી કોઇ આભૂષણમાં જડે, એ જ રીતે સદ્દગુરુ શિષ્યના ચૈતન્યને શુદ્ધ કરે છે અને શ્રી હરિનાં ચરણોમાં સમર્પિત કરે છે. દીક્ષાવિધિનો આ મર્મ છે. નીલકંઠે સદ્દગુરુ રામાનંદસ્વામીને દીક્ષા આપવા માટે વિનંતી કરી. રામાનંદસ્વામીએ નીલકંઠની વિનંતીનો સ્વીકાર કર્યો.
વિક્રમ સંવત ૧૮પ૭, કાર્તિક સુદી એકાદશીનો દિવસ હતો. આ મંગળકારી દિવસે સદ્ગુરુ રામાનંદસ્વામીએ પીપલાણા ગામે નીલકંઠવર્ણીને મહા દીક્ષા આપી. ‘નારાયણ મુનિ’ અને ‘સહજાનંદસ્વામી’ નામ પાડ્યા.
રામાનંદસ્વામીએ ભક્તોને સંબોધન કરતા કહ્યું, “આ નીલકંઠવર્ણીએ સર્વ ઇન્દ્રિયોને જીતીને વશ કર્યાં છે; ઊર્ધ્વતસ્ બ્રહ્મચારી છે; આકરી તપશ્ચર્યા કરી શરીર સૂકવી નાંખ્યું છે; શરીરે પરસેવો પણ વળતો નથી ! એમનાં શરીરે પરસેવો વાળવા માટે અમે ઘણા સમય સુધી આવળના પાટા બંધાવ્યા, પણ પરસેવો વળ્યો નથી. તપ અને બ્રહ્મચર્યમાં આ બ્રહ્મચારી સાક્ષાત બદરિપતિ નારાયણ જેવા છે, માટે અમે એમનું નામ ‘નારાયણમુનિ’ રાખીએ છીએ; અને વળી આ બ્રહ્મચારી સ્વરૂપથી સહજ આનંદનો સાગર છે, માટે એનું બીજું નામ ‘સહજાનંદ સ્વામી’ રાખીએ છીએ.’
રામાનંદસ્વામી જેવા સમર્થ સદ્ગુરુ પાસેથી દીક્ષા પામીને નીલકંઠવર્ણી ધન્યતા અનુભવી રહ્યા હતા. ભગવાન રામચંદ્ર અને ગુરુ વશિષ્ઠ, ભગવાન શ્રી કૃષ્ણ અને ગુરુ સાંદીપનિ જેવી આ લીલા ભક્તોને આનંદ ઉપજાવી રહી હતી. નીલકંઠ હવે વિશેષ પણે ‘સહજાનંદસ્વામી’ તરીકે ઓળખાતા થયા. સહજાનંદ નામ નીલકંઠના નિત્ય સિદ્ધ આનંદમય સ્વરૂપ તરીકે સંકેત કરતું હતું.
ઉપનિષદોમાં આ આનંદમય સ્વરૂપનો ખૂબ જ મહિમા ગવાયો છે. •
શાસ્ત્રી માધવપ્રિયદાસ સ્વામી એસજીવીપી, ગુરુકુળ, છારોડી

divyesh

Recent Posts

Whatsapp પર કોઇ બ્લોક કરે તો પણ કરી શકશો મેસેજ, બસ અપનાવો આ ટ્રિક

વોટ્સએપ આજે દુનિયાની સૌથી મોટી ઇસ્ટેંટ મેસેજિંગ એપ છે. વોટ્સએપનાં માત્ર ભારતમાં જ 20 કરોડથી પણ વધારે યૂઝર્સ છે. વોટ્સએપ…

7 hours ago

J&K: બાંદીપોરામાં આતંકીઓ અને સુરક્ષાદળો વચ્ચે અથડામણ શરૂ, 5 આતંકીઓનો ખાત્મો

જમ્મુ-કશ્મીરઃ સેના અને આતંકીઓ વચ્ચે ઉત્તરી કશ્મીરનાં બાંદીપોરામાં ગુરૂવારનાં રોજ બપોરથી સતત ચાલી રહેલી અથડામણમાં અત્યાર સુધીમાં 5 આતંકીઓ ઠાર…

8 hours ago

અમદાવાદમાં 22-23 સપ્ટે.નાં રોજ યોજાશે દેશની પ્રથમ “દિવ્યાંગ વાહન રેલી”

અમદાવાદઃ વિશ્વમાં પ્રથમ વખત દિવ્યાંગ વાહન રેલી યોજવામાં આવશે. શનિવારે અમદાવાદ અંધજન મંડળ વસ્ત્રાપુરથી સવારે આ રેલી 7.30 કલાકે શરૂ…

8 hours ago

UGCનો દેશની યુનિવર્સિટીઓને આદેશ, 29 સપ્ટે.નાં રોજ ‘સર્જિકલ સ્ટ્રાઇક ડે’ની કરાશે ઉજવણી

UGCએ એક પરિપત્ર જાહેર કર્યો છે. જેમાં દેશભરની તમામ યુનિવર્સિટીઓને 29 સપ્ટેમ્બરનાં રોજ 'સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક દિવસ' મનાવવાનું ફરમાન જાહેર કર્યું…

9 hours ago

‘યુનાઇટેડ વૅ ઑફ બરોડા’નાં આયોજકો દ્વારા ગરબાની ફીમાં વધારો, ખેલૈયાઓનો ઉગ્ર વિરોધ

વડોદરાઃ શહેરમાં ગરબાનાં આયોજકો દ્વારા ફીમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. "યુનાઈટેડ વે ઓફ બરોડા"નાં આયોજકો દ્વારા ગરબાની ફીમાં એકાએક વધારો…

9 hours ago

ગુજરાતનો વિકાસ ના થયો હોય તો હું, નહીં તો રાહુલ છોડી દે રાજકારણ: નીતિન પટેલ

બનાસકાંઠાઃ નાયબ મુખ્યમંત્રી નીતિન પટેલે રાહુલ ગાંધીને આ વખતે રાજકારણને લઇ ખુલ્લો પડકાર ફેંક્યો છે. ગુજરાતનાં વિકાસ મુદ્દે રાહુલ ગાંધીને…

11 hours ago