Categories: Lifestyle

કલાત્મક અને કથાઓથી ભરપૂર કલમકારી આર્ટ

ભારતમાં પરંપરાગત શૈલીઓનો ભંડાર ભરેલો છે. જેની કથાઓ નાટ્યરૂપે, સંગીત રૂપે તો ક્યાંક ચિત્ર રૂપે પ્રદર્શિત થતી હોય છે. આ આર્ટ વર્કને આજે ફેશનજગતમાં મોડર્ન વર્ક સાથે ‘કલમકારી’ના નામે પ્રસ્તુત કરવામાં આવી રહી છે. કલાત્મક કારીગરી અને પૌરાણિક કથાઓથી ભરપૂર કલમકારી આર્ટ એક નવાં રંગરૂપ સાથેે તૈયાર કરવામાં આવી છે. જેમાં વિવિધ પેટર્ન અને ડિઝાઈન ટ્રેન્ડી અને નવો લુક આપે છે.

ઓલ્ડ ઇઝ ગોલ્ડ-કલમકારી આર્ટ વર્ક
કલમકારી આર્ટ ઘણી જૂની કળા છે. જેને દાયકાઓ પહેલાં લોકગીતોના કલાકારો અને ચિત્રકારો કોઈ હિન્દુ પૌરાણિક કથાને ગામલોકો સામે પ્રસ્તુત કરવા તૈયાર કરતા હતા. તે ખાસ કરીને કૅનવાસ પર પેઈન્ટિંગ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવતી હતી. શરૂઆતના સમયમાં કલમકારી આર્ટને લોકો પસંદ કરતા હતા, પરંતુ ધીરે ધીરે તેની લોકચાહના ઘટવા લાગી, પરંતુ છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોથી આર્ટના જાણકારો તેને જીવંત કરવા લાગ્યા. ફરીથી એક વખત કલમકારી આર્ટ ફેશનમાં આવી રહી છે. આમ જણાવતાં ફેશન ડિઝાઈનર સુમિત ગોહેલ વધુમાં કહે છે કે, “આ પરંપરાગત આર્ટને નેચરલ કલર્સ વડે વાંસની પેન કે કલમથી કોટન અથવા સિલ્ક ફેબ્રિક ઉપર કરવામાં આવે છે. આ આર્ટને તૈયાર કરવા માટે લગભગ ૨૩ પ્રક્રિયા કરવામાં આવે છે.”

કલરફુલ કલમકારી
કલમકારી આર્ટમાં સામાન્ય રીતે ઇન્ડિગો, પીળા, રસ્ટ, કાળા અને લીલા જેવા કલરનો ઉપયોગ થાય છે. જ્યારે કલમકારીને પેઈન્ટ કરવા માટે કેમિકલ કલર કે કોઈ બીજા આર્ટિફિશિયલ કલરનો ઉપયોગ થતો નથી તે માત્ર નેચરલ ડાઇથી જ તૈયાર કરવામાં આવે છે. નેચરલ કલર જેવા કે, કાળો કલર બનાવવા માટે ગોળ, પીળો કલર કરવા દાડમના દાણા, લાલ કલર ખાસ પ્રકારના વૃક્ષની છાલ, ઇન્ડિગોમાંથી બ્લૂ તેમજ ગ્રીન કલર બનાવવા માટે પીળા અને ભૂરા કલરને ભેગા કરવામાં આવે છે.

કલમકારી આર્ટના પ્રકાર
ભારતમાં કલમકારી આર્ટ બે પ્રકારે કરવામાં આવે છે, જેમ કે, શ્રીકલાહસ્તી શૈલી અને મછલીપટ્ટનમ શૈલી. જેમાં કલમકારીના મછલીપટ્ટનમ શૈલીમાં રૂપાંકનોને ખાસ કરીને જટિલ હાથ દ્વારા ચિત્રના વિવરણની સાથે હાથકોતરણીથી પરંપરાગત બ્લોક વડે છાપવામાં આવે છે. જ્યારે ચિત્રકળાની શ્રીકલાહસ્તી શૈલી હિંદુ પૌરાણિક કથાઓ, મહાકાવ્યો અને લોકકથાઓનાં દૃશ્યોના વર્ણનથી પ્રેરિત હોય છે.

આજે ભારતનાં બે રાજ્યો ગુજરાત અને આંધ્ર પ્રદેશમાં કલમકારીની બે વિવિધ પેટર્ન તૈયાર કરવામાં આવે છે. આંધ્રપ્રદેશમાં કિલ્લાઓ, મહેલો અને ભારતનાં મંદિરોની ડિઝાઈન બનાવવાની પ્રેરણા મળે છે. જ્યારે ગુજરાતમાં પ્રાણીઓ, પક્ષીઓ, કૃષ્ણ, ગણેશ, પાર્વતી, વિષ્ણુ, બુદ્ધ, રાસલીલા, મહાભારત, રામાયણ, જેવાં પાત્રોને પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે.

વર્તમાન કલમકારી આર્ટ
મુઘલ રાજવંશ શાસન દરમિયાન માન્યતા પામેલી કલમકારી આર્ટમાં શરૂઆતમાં ધાર્મિક ચિત્રો, પૌરાણિક ભારતીય દેવી-દેવતાઓને પ્રસ્તુત કરવામાં આવતાં હતાં. આજે આંધ્રપ્રદેશ કલમકારીના પ્રોડક્શન માટે પ્રખ્યાત છે. છેલ્લાં કેટલાંક વર્ષોમાં કલમકારી આર્ટના નિર્માણમાં આવેલા બદલાવને લીધે આ કળા લુપ્ત થઈ હતી, પરંતુ હાલ કેટલાક ફેશન ડિઝાઈનરોએ આ કળાને ફરી એક વખત જીવંત કરી છે.
સપના બારૈયા વ્યાસ

Krupa

Recent Posts

આજ કલ તેરે મેરે પ્યાર કે ચર્ચે હર જબાન પર

વાત ભલે શહેરમાં તેમના લંચની હોય કે સોશિયલ મીડિયા પર તેમની પોસ્ટની. આપણા બોલિવૂડ સ્ટાર્સ ક્યારેય ખૂલીને વાત કરતા નથી.…

15 hours ago

નવા બાપુનગરમાં ગેરકાયદે ચાલતા ડબ્બા ટ્રેડિંગનો પર્દાફાશઃ ત્રણ ઝડપાયા

અમદાવાદ: શહેરના નવા બાપુનગર વિસ્તારમાં આવેલા એક ફ્લેટમાં ગેરકાયદે ચાલી રહેલ ડબ્બા ટ્રે‌િડંગનો પર્દાફાશ ક્રાઇમ બ્રાંચે કરતાં ત્રણ લોકોની ધરપકડ…

16 hours ago

ધો.12ની પરીક્ષાનાં ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ, 21મીથી લેટ ફી ભરવી પડશે

અમદાવાદ: આગામી માર્ચ મહિનામાં લેવાનારી ધો.૧ર કોમર્સ, સાયન્સ અને સામાન્ય પ્રવાહની પરીક્ષા માટે હાલ વિદ્યાર્થીઓનાં આવેદનપત્રો ભરવાની કામગીરી ચાલી રહી…

16 hours ago

સાબરમતીના કિનારે બુદ્ધની 80 ફૂટની પ્રતિમાનું નિર્માણ કરશે

ગાંધીનગર:  દેશના સૌથી સ્ટેચ્યૂ ઓફ યુનિટીના રાજ્યમાં નિર્માણ થયા બાદ હવે અમદાવાદ શહેરની નજીક સાબરમતી નદીના કિનારે વિરાટ ૮૦ ફૂટની…

16 hours ago

ગાંધીનગર જતાં હવે હેલ્મેટ પહેરજો આજથી ઈ-મેમો આપવાનું શરૂ

અમદાવાદ: અમદાવાદથી ગાંધીનગર જતા હજારો નાગરિકોએ હવે આજથી ટ્રાફિકના નિયમોનું ચુસ્ત પાલન કરવું પડશે. ગાંધીનગરની હદમાં પ્રવેશતાં જ વાહનચાલક સીસીટીવી…

16 hours ago

મ્યુનિ. કોર્પોરેશનના લાભાર્થીના ઘૂંટણ- થાપાના રિપ્લેશમેન્ટની સહાયમાં ઘટાડો

અમદાવાદ: મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન સંચાલિત હોસ્પિટલોમાં તંત્રના અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ, પેન્શનરો, કોર્પોરેટરો અને તેમના આશ્રિતોની સારવાર દરમ્યાન અપાતી ઘૂંટણ અને થાપાની ઇમ્પ્લાન્ટ…

16 hours ago