Categories: India

ઉચ્ચ સંસ્થાઓ વચ્ચેનો ટકરાવ કેટલે અંશે યોગ્ય?

નોટબંધી બાદ દેશમાં હાલ અનેક બિનજરૂરી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ રહી છે. ત્યારે શાસનના બે અંગ એવા કાર્યપાલિકા અને ન્યાયપાલિકા તેમના અહમની લડાઈમાં વ્યસ્ત છે. આવી સ્થિતિમાં બે ઉચ્ચ સંસ્થાઓ વચ્ચેની ટકરાવને કેટલા અંશે યોગ્ય અને સાર્થક ગણી શકાય તેવા સવાલ પણ થઈ રહ્યા છે. આવો એક દોર દિવાળી આસપાસ થયો હતો. પરંતુ એક તબકકો હાલમાં જ પસાર થયો છે. હાઈકોર્ટમાં જજોની નિમણૂક માટે કોલેજિયમ પ્રણાલી હેઠળ જે નામોને જજ બનાવવાની ભલામણ કરવામાં આવી હતી તેમાં ૪૩ નામોને કેન્દ્ર સરકારે મંજૂરી આપી ન હતી. એક તો આટલા નામ કાપવાની બાબત અભૂતપૂર્વ હતી. પરંતુ ત્રણ દિવસ બાદ જ આ બાબતે જે નામ રદ કરાયાં હતાં. તે અદાલતે ફરી સરકાર સમક્ષ મોકલી આપ્યાં હતાં. તેથી સરકાર પાસે આ નામોને લટકાવવા સિવાય અન્ય કોઈ વિકલ્પ બચ્યો નથી. કારણ કોલેજિયમથી ફરી આવેલા નામ મંજૂર થવાના જ છે. હવે સરકાર આ મુદે વિલંબ કરી શકે છે. કારણ આ માટે શરત સાથે કોઈ સમય મર્યાદા નકકી થઈ નથી. તેથી જાહેર છે કે સરકાર પાસેથી નામ પરત લેવાનો મતલબ નામ પર પુનઃવિચાર કરવો અને સરકારનું મન જોઈને કેટલાંક ફેરફાર કરવાનું થાય છે.

જો જજની નિમણૂકની અદાલતની વર્તમાન વ્યવસ્થામાં સરકારની મરજીનું જરા પણ ધ્યાન રાખવામાં નહિ આવે તો સરકાર પાસે સીધી રીતે નામોની સ્પષ્ટતા કરવાની આશા રાખી નહિ શકીએ. આ સ્થિતિમાં આપણી હાઈકોર્ટોએ ઓછા જજ સાથે કામ કરવા મજબૂર બનવું પડશે. આ અગાઉ ટકરાવનો એક તબકકો સૌએ જોયો હતો. અને તેની ચર્ચા પણ થઈ હતી. પરંતુ આ વખતે તો નોટબંધીના ચકકરમાં કોઈને હોશ નથી. દિવાળીના એક દિવસ પહેલાં એક આયોજનમાં દેશના મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ ટી.એસ.ઠાકુરે જ્યારે વડા પ્રધાન મોદીની હાજરીમાં હાઈકોર્ટના જજોની નિમણૂકનો મામલો ઉઠાવ્યો હતો અને અદાલતોમાં જજની અછતના મુદાને કાર્યપાલિકાની ઉપેક્ષા અથ‍વા અકર્મણ્યતા સાથે સંકાળાયેલો હોવાનું જણાવ્યું હતું

તે સમયે લાગતું હતું કે મોદી પણ કોઈ એવો જ જવાબ આપશે. પરંતુ તેમણે માત્ર સંયમ જ જાળવ્યો ન હતો પરંતુ જારી નિયુકિતની કોલેજિયમ પ્રણાલી તરફથી આવેલા નામોમાંથી સરકારને પસંદગીવાળાં નામોને આગલા દિવસે કિલયર પણ કરાવી દીધા. જસ્ટિસ ઠાકુરને જવાબ આપવાનું કામ ત્રણ દિવસ બાદ કેન્દ્રીય પ્રધાન રવિશંકર પ્રસાદે કર્યુ‌ં હતું. તેમણે ન્યાયપાલિકાને તેમના જ તેવા નિર્ણયનું સન્માન કરવાની સલાહ આપી હતી. જે કેન્દ્ર દ્વારા બનાવવામાં આવેલી રાષ્ટ્રીય ન્યાયિક નિયુકિત પંચને નામંજૂર કરતાં આપી હતી. પ્રસાદે જણાવ્યું હતું કે અમે એવા નિર્ણયનું સન્માન કર્યું છે તો ન્યાયપાલિકાઅે પણ પૂરી વિનમ્રતાથી તેને માની લેવો જોઈએ. પરંતુ ત્યારબાદ તેમણે જે કંઈ પણ કહ્યું તેની સાથે સહમત બનવું થોડું મુશ્કેલ હતું. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું કે અદાલતોમાં જજોનો એવો કોઈ ઘટાડો થયો નથી કે તેના કારણે આવો ઉહાપોહ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

રવિશંકર પ્રસાદ ભલે આ બાબતે ગમે તેવી વાત કરે પણ જજોની અછત છે તે વાત સાચી છે. કારણ મોદીનાં શાસનમાં જજોની નિમણૂક પ્રણાલીમાં સુધારાના નામે જે પ્રક્રિયા શરૂ થઈ છે તેને ન્યાયપાલિકાએ તેના કામકાજમાં દખલગીરી સમાન ગણાવી છે. આ અંગે પંચ બનાવી કાર્યપાલિકાના સહમતિ સાથે જ નિયુકત કરેલી નવી વ્યવસ્થા લાવવા માગી તેને દસ મહિના પહેલા સુપ્રીમ કોર્ટની પાંચ સભ્યવાળી બેન્ચે ફગાવી દીધી હતી. હકીકતમાં જ્યારે પંચ બનાવવાની તૈયારી ચાલતી હતી ત્યારે પણ આ વિવાદ ચાલુ હતો અને જજોની નિમણૂક ઓછી જ થઈ હતી ત્યારે આ મામલે દેશની બે ઉચ્ચ સંસ્થાઓ વચ્ચે જે વિવાદ ચાલી રહ્યો છે તેને કેટલે અંંશે યોગ્ય ગણવો?

home

Navin Sharma

Recent Posts

સુરતઃ ગણેશ વિસર્જન દરમ્યાન ચાલુ બોટે મૂર્તિએ ખાધી પલ્ટી, બોટસવારો કુદ્યાં નદીમાં

સુરતઃ શહેરમાં ગણેશ વિસર્જન દરમ્યાન બોટમાં રાખેલી ગણપતિની એક વિશાળ મૂર્તિ અચાનક ઢળી પડી હતી. મગદલ્લા ઓવારા પર વિસર્જન દરમ્યાન…

2 hours ago

IT રિટર્ન ભરવાની તારીખમાં કરાયો વધારો, 15 ઓક્ટોમ્બર સુધી ભરી શકાશે

સરકારે સોમવારનાં રોજ નાણાંકીય વર્ષ 2017-18ને માટે આયકર રિટર્ન અને ઓડિટ રિપોર્ટ દાખલ કરવાની તારીખ 15 દિવસ વધારીને 15 ઓક્ટોમ્બર…

2 hours ago

ખેડૂતો આનંદો…, ગુજરાતની જીવાદોરી સમાન નર્મદા ડેમની પાણીની સપાટીમાં વધારો

નર્મદા: મધ્યપ્રદેશનાં ઉપરવાસમાંથી પાણીની આવક વધતા સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમની સપાટીમાં એકાએક વધારો થયો છે. ઉપરવાસમાંથી 33249 ક્યુસેક પાણીની આવક…

3 hours ago

ઇન્દ્રનીલ રાજ્યગુરૂનું નિવેદન,”મને ભાજપમાં જોડાવાની મળી છે ઓફર”, પક્ષે વાતને નકારી

રાજકોટઃ કોંગ્રેસ નેતા ઈન્દ્રનિલ રાજ્યગુરુનું ખૂબ મોટું નિવેદન સામે આવ્યું છે. ઈન્દ્રનિલ રાજ્યગુરુને ભાજપ તરફથી ઓફર મળી હોવાનું જણાવ્યું હતું.…

5 hours ago

ભાજપમાં જોડાવા મામલે અલ્પેશ ઠાકોરનો ખુલાસો,”હું કોંગ્રેસ સાથે જોડાયેલો છું અને રહીશ”

અલ્પેશ ઠાકોરનાં ભાજપમાં જોડાવા મામલે ખુલાસા કરવા મામલે કોંગ્રેસ નેતાઓએ સંયુક્ત પ્રેસ યોજી. અમિત ચાવડા, પરેશ ધાનાણી અને અલ્પેશ ઠાકોરે…

7 hours ago

હાર્દિક ફરી આંદોલનનાં મૂડમાં, ગાંધી જયંતિથી સમગ્ર ગુજરાતમાં કરશે પ્રતિક ઉપવાસ

અમદાવાદઃ પાટીદાર અનામત આંદોલન સમિતિ દ્વારા છેલ્લાં કેટલાંય સમયથી અનામતની માંગને લઈને આંદોલન કરવામાં આવી રહ્યું છે. ત્યારે હજી પણ…

7 hours ago