Categories: India

ઉચ્ચ સંસ્થાઓ વચ્ચેનો ટકરાવ કેટલે અંશે યોગ્ય?

નોટબંધી બાદ દેશમાં હાલ અનેક બિનજરૂરી સમસ્યાઓ ઊભી થઈ રહી છે. ત્યારે શાસનના બે અંગ એવા કાર્યપાલિકા અને ન્યાયપાલિકા તેમના અહમની લડાઈમાં વ્યસ્ત છે. આવી સ્થિતિમાં બે ઉચ્ચ સંસ્થાઓ વચ્ચેની ટકરાવને કેટલા અંશે યોગ્ય અને સાર્થક ગણી શકાય તેવા સવાલ પણ થઈ રહ્યા છે. આવો એક દોર દિવાળી આસપાસ થયો હતો. પરંતુ એક તબકકો હાલમાં જ પસાર થયો છે. હાઈકોર્ટમાં જજોની નિમણૂક માટે કોલેજિયમ પ્રણાલી હેઠળ જે નામોને જજ બનાવવાની ભલામણ કરવામાં આવી હતી તેમાં ૪૩ નામોને કેન્દ્ર સરકારે મંજૂરી આપી ન હતી. એક તો આટલા નામ કાપવાની બાબત અભૂતપૂર્વ હતી. પરંતુ ત્રણ દિવસ બાદ જ આ બાબતે જે નામ રદ કરાયાં હતાં. તે અદાલતે ફરી સરકાર સમક્ષ મોકલી આપ્યાં હતાં. તેથી સરકાર પાસે આ નામોને લટકાવવા સિવાય અન્ય કોઈ વિકલ્પ બચ્યો નથી. કારણ કોલેજિયમથી ફરી આવેલા નામ મંજૂર થવાના જ છે. હવે સરકાર આ મુદે વિલંબ કરી શકે છે. કારણ આ માટે શરત સાથે કોઈ સમય મર્યાદા નકકી થઈ નથી. તેથી જાહેર છે કે સરકાર પાસેથી નામ પરત લેવાનો મતલબ નામ પર પુનઃવિચાર કરવો અને સરકારનું મન જોઈને કેટલાંક ફેરફાર કરવાનું થાય છે.

જો જજની નિમણૂકની અદાલતની વર્તમાન વ્યવસ્થામાં સરકારની મરજીનું જરા પણ ધ્યાન રાખવામાં નહિ આવે તો સરકાર પાસે સીધી રીતે નામોની સ્પષ્ટતા કરવાની આશા રાખી નહિ શકીએ. આ સ્થિતિમાં આપણી હાઈકોર્ટોએ ઓછા જજ સાથે કામ કરવા મજબૂર બનવું પડશે. આ અગાઉ ટકરાવનો એક તબકકો સૌએ જોયો હતો. અને તેની ચર્ચા પણ થઈ હતી. પરંતુ આ વખતે તો નોટબંધીના ચકકરમાં કોઈને હોશ નથી. દિવાળીના એક દિવસ પહેલાં એક આયોજનમાં દેશના મુખ્ય ન્યાયાધીશ જસ્ટિસ ટી.એસ.ઠાકુરે જ્યારે વડા પ્રધાન મોદીની હાજરીમાં હાઈકોર્ટના જજોની નિમણૂકનો મામલો ઉઠાવ્યો હતો અને અદાલતોમાં જજની અછતના મુદાને કાર્યપાલિકાની ઉપેક્ષા અથ‍વા અકર્મણ્યતા સાથે સંકાળાયેલો હોવાનું જણાવ્યું હતું

તે સમયે લાગતું હતું કે મોદી પણ કોઈ એવો જ જવાબ આપશે. પરંતુ તેમણે માત્ર સંયમ જ જાળવ્યો ન હતો પરંતુ જારી નિયુકિતની કોલેજિયમ પ્રણાલી તરફથી આવેલા નામોમાંથી સરકારને પસંદગીવાળાં નામોને આગલા દિવસે કિલયર પણ કરાવી દીધા. જસ્ટિસ ઠાકુરને જવાબ આપવાનું કામ ત્રણ દિવસ બાદ કેન્દ્રીય પ્રધાન રવિશંકર પ્રસાદે કર્યુ‌ં હતું. તેમણે ન્યાયપાલિકાને તેમના જ તેવા નિર્ણયનું સન્માન કરવાની સલાહ આપી હતી. જે કેન્દ્ર દ્વારા બનાવવામાં આવેલી રાષ્ટ્રીય ન્યાયિક નિયુકિત પંચને નામંજૂર કરતાં આપી હતી. પ્રસાદે જણાવ્યું હતું કે અમે એવા નિર્ણયનું સન્માન કર્યું છે તો ન્યાયપાલિકાઅે પણ પૂરી વિનમ્રતાથી તેને માની લેવો જોઈએ. પરંતુ ત્યારબાદ તેમણે જે કંઈ પણ કહ્યું તેની સાથે સહમત બનવું થોડું મુશ્કેલ હતું. તેમણે એમ પણ જણાવ્યું કે અદાલતોમાં જજોનો એવો કોઈ ઘટાડો થયો નથી કે તેના કારણે આવો ઉહાપોહ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

રવિશંકર પ્રસાદ ભલે આ બાબતે ગમે તેવી વાત કરે પણ જજોની અછત છે તે વાત સાચી છે. કારણ મોદીનાં શાસનમાં જજોની નિમણૂક પ્રણાલીમાં સુધારાના નામે જે પ્રક્રિયા શરૂ થઈ છે તેને ન્યાયપાલિકાએ તેના કામકાજમાં દખલગીરી સમાન ગણાવી છે. આ અંગે પંચ બનાવી કાર્યપાલિકાના સહમતિ સાથે જ નિયુકત કરેલી નવી વ્યવસ્થા લાવવા માગી તેને દસ મહિના પહેલા સુપ્રીમ કોર્ટની પાંચ સભ્યવાળી બેન્ચે ફગાવી દીધી હતી. હકીકતમાં જ્યારે પંચ બનાવવાની તૈયારી ચાલતી હતી ત્યારે પણ આ વિવાદ ચાલુ હતો અને જજોની નિમણૂક ઓછી જ થઈ હતી ત્યારે આ મામલે દેશની બે ઉચ્ચ સંસ્થાઓ વચ્ચે જે વિવાદ ચાલી રહ્યો છે તેને કેટલે અંંશે યોગ્ય ગણવો?

home

Navin Sharma

Recent Posts

મ્યાનમારમાં ઉગ્રવાદી કેમ્પ પર ‘સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક’ની તૈયારી

નવી દિલ્હીઃ મ્યાનમારમાં ત્રાસવાદીઓની છાવણીઓ પર સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક કરવાની તૈયારી ચાલી રહી હોવાનું જાણવા મળે છે. ઈન્ટેલિજન્સ એજન્સી સૂત્રોનાં જણાવ્યાં…

9 hours ago

પ્રથમ ટ્રાયલમાં જ T-18 ટ્રેન ફેલ, કેટલાંય પાર્ટ્સ સળગીને થયાં ખાખ

ચેન્નઈઃ ભારતીય રેલ્વેની મહત્ત્વાકાંક્ષી ઈન્ટરસિટી ટ્રેન પ્રોજેક્ટ ટી-૧૮ ટ્રેન તેની પ્રથમ ટ્રાયલમાં જ ફેલ ગઈ છે. ચેન્નઈનાં જે ઈન્ટીગ્રલ કોચ…

9 hours ago

બે પ્રેગ્નન્સી વચ્ચેનો ગાળો ૧૨થી ૧૮ મહિનાનો હોવો જરૂરી

બાળકને ગર્ભમાં ઉછેરવાનાં કારણે માના શરીરમાં કેટલાક બદલાવ આવે છે. આવા સમયે બે બાળકો વચ્ચેનો ગાળો કેટલો હોવો જોઈએ એ…

10 hours ago

લાકડાનો ધુમાડો પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંને પર કરે છે જુદી-જુદી અસર

લાકડાનાં ધુમાડાથી સ્ત્રીઓ અને પુરુષોનાં શરીરમાં અલગ-અલગ પ્રકારની પ્રતિક્રિયાઓ ઊઠે છે. અભ્યાસર્ક્તાઓએ સ્ત્રી-પુરુષ વોલન્ટિયર્સનાં એક ગ્રૂપને પહેલાં લાકડાનો ધુમાડો ખવડાવ્યો…

10 hours ago

વાઇબ્રન્ટ સમિટ: સ્થાનિક-વિદેશી ઇન્વેસ્ટર્સ વીડિયો કોન્ફરન્સ કરશે

ગુજરાત સરકાર દ્વારા વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટનું આયોજન જાન્યુઆરી માસમાં યોજવામાં આવી રહ્યું છે. આ વર્ષે પહેલી વાર સરકાર વાઇબ્રન્ટ…

10 hours ago

કારમાં આવેલાં અજાણ્યાં શખ્સોએ છરી બતાવી યુવકને લૂંટી લીધો

અમદાવાદઃ શહેરનાં શાહીબાગ વિસ્તારમાં બે દિવસ પહેલાં મોડી રાતે એક વિદ્યાર્થીને છરી બતાવીને ૮પ હજારની લૂંટ ચલાવતા ત્રણ શખ્સો વિરુદ્ધમાં…

11 hours ago