Abhiyaan-1652:Panchamrut-Bhupat Vadodaria - Sambhaav News
Wed, Dec 13, 2017
mobile apps
Sambhaav Audio News

શ્રદ્ધા કેળવવી ફરજિયાત

Panchamrut-1652

તાજેતરમાં એક મિત્રને અમેરિકા જવાનું થયું. તેમને મુંબઈ સુધી મૂકવા જવાનું થયું. સવારે પાંચ વાગ્યે મોટરરસ્તે મુંબઈ જવાનો અમારો કાર્યક્રમ હતો. એમનું વિમાન તો આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાની મથકેથી રાતે પોણા બાર વાગ્યે ઊપડવાનું હતું. તેઓ વિમાની મથકે સાડાઆઠ-નવ સુધીમાં પહોંચે તો કંઈ વાંધો ન આવે. સમયસર પહોંચી શકાય તે માટે સલામતમાં સલામત સમયગાળો અમે રાખ્યો હતો. એટલે ચિંતાનું કોઈ કારણ નહોતું. પણ સવારે પાંચ વાગ્યે ઘરમાંથી બહાર નીકળતા જ બિલાડી આડી ઊતરી! પગ તરત થંભી ગયા, પાંચ મિનિટ પછી મોટરમાં બેસીને રવાના થયા, પણ માર્ગમાં જ્યાં પણ કાંઈક અવરોધ જેવું લાગે ત્યાં તરત બિલાડીનાં દર્શન થતાં! હકીકતે બિલાડી આડી ઊતરે તો કંઈ ઊંધુંચત્તું થઈ જાય છે એ વાત તદ્દન ખોટી જ છે. આપણે માનીએ કે બિલાડી આડી ઊતરે બિલાડીને લાગતું હશે કે માણસ આડો ઊતર્યો!

અમદાવાદથી મુંબઈ સુધીના રસ્તામાં ઠેરઠેર મોટા અકસ્માતો નજરે પડ્યા અને આ અકસ્માતને કારણે ઠેરઠેર સંખ્યાબંધ ભારખટારાઓની મોટી લાંબી લંગારો લાગી ગઈ હતી. આ બધા છતાં અમે બિલકુલ વખતસર સાંજે છ વાગ્યા પહેલાં આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાન મથકે પહોંચી ગયા! મિત્રે હસતાં હસતાં ટકોર કરીઃ ‘એવું લાગે છે કે બિલાડીએ આપણને અપશુકન નહીં પણ શુકન કરાવ્યાં હતાં!’ આપણે જાણીએ છીએ કે આપણે ત્યાં શુકન-અપશુકનની આવી કેટલીક તદ્દન નિરાધાર માન્યતાઓ પ્રવર્તે છે એ એક અલગ વિષય છે. પણ અહીં જે મુદ્દો છે તે એ કે આપણે ખરેખર કશું ખરાબ બન્યું ન હોય, બનવાનું પણ ન હોય છતાં કશુંક ખરાબ બનવાની ‘ભડક’ અનુભવીએ છીએ અને આથી આપણે જાણે ડરતાં ડરતાં જીવીએ છીએ. આપણે વિમાનમાં ઊડીએ, કોઈ ટ્રેનમાં મુસાફરી કરીએ, લકઝરી બસમાં બેસીએ કે ખાનગી મોટરમાં પ્રવાસ કરીએ. રસ્તામાં શું બનશે તે આપણે કહી શકીએ નહીં અને તેની ઉપર આપણો કોઈ અંકુશ સંભવિત પણ નથી. પણ માણસે આખી વાત ઈશ્વરને, નસીબને કે બીજી ગમે તે શક્તિને સોંપી દેવી પડે છે.

ઈશ્વરમાં માનો કે બીજા ગમે તેમાં માનો, તમારે જે બનશે તે છેવટે સારું જ બનશે અને જે બનશે તે ખરાબ હશે તો પણ તેમાંથી આપણો શકય તેટલો ઉગાર થઈ જશે તેવી શ્રદ્ધા રાખવી જ પડે છે. માણસે શ્રદ્ધા કેળવવી જ પડે છે. આપણે રાતે સૂતા હોઈશું ત્યારે હૃદય દગો દેશો તો? હૃદયરોગના હુમલા થશે તો? ધરતીકંપ થશે તો, ખુદનો પતિ કે પત્ની રાત્રે પ્રાણ હરી લેશે તો? ક્યાંકથી સર્પ આવીને કરડી જશે તો? આવી કોઈ શકયતા આપણે મનમાં વિચારી સંઘરી શકીએ નહીં. આપણે તો કોઈક પરમકૃપાળુ શક્તિની દયામાં શ્રદ્ધા જ રાખવી પડે. માણસ અસ્તિક હોય કે નાસ્તિક હોય, તેણે જીવવા માટે શ્રદ્ધા તો રાખવી જ પડે. ખરેખર માણસ જિંદગીને સારી રીતે જીવવા ઈચ્છતો હોય તો તેણે આવી શ્રદ્ધાને ફરજિયાત વિષય ગણીને અપનાવવી પડે છે. શ્રદ્ધા મરજિયાત વિષય છે જ નહીં. તેમાં જે બાંધછોડ કરવા જાય છે અને અશ્રદ્ધા, શંકા અને ભયના તર્ક તરંગો પકડે છે, તેનું જીવન અહીં જ નરક જેવું અસહ્ય બની જાય છે. માણસે તેના બહુ લાંબા અનુભવે જાણ્યું છે કે શ્રદ્ધા ફળે છે. તેમાંથી ચોક્કસ કશુંક સારું જ નીપજે છે.

શ્રદ્ધાને બદલે શંકા રાખવાથી કે ‘ભડક’ રાખવાથી જીવવાનું જ મુશ્કેલ બની જાય છે. શ્રદ્ધાથી કંઈક પણ ‘શુભ’ નીપજે, ભયથી-ભડકથી તો નુકસાન જ સંભવે. અમેરિકામાં કેન્સરને કારણે જેટલા લોકો મરે છે તેમાં દસ ટકા લોકો ખરેખર કેન્સરથી નહીં પણ તેની ‘ભડક’થી મૃત્યુ પામે છે. આ વાત હૃદયરોગ, ક્ષયરોગ અને એવા બીજા અનેક વ્યાધિઓની બાબતમાં પણ લાગુ પડે છે. જેમણે શ્રદ્ધા રાખી, હિંમત રાખી, છેવટના શુભ મંગલમાં આસ્થા રાખી તે આવા રોગની સામે પણ વિશેષ ટકયા છે. હસીને જીવી શકયા છે, પોતાનું કામ પણ સાથે સાથે કરી ને ગયા છે. રામકૃષ્ણ પરમહંસને તેમની ૪૮ વર્ષની ઉંમરથી લોહીની ઊલટીઓ થતી. તેમને કેન્સર હતું. પણ તેમણે તો આ પીડાને પરમાત્મા સાથેની નિકટની સગાઈરૃપે જ જોઈ. અમેરિકાના મહાત્મા થોરોને ક્ષય રોગ હતો, પણ એ રોગને લીધે તેની મસ્તમિજાજીમાં કોઈ ફરક પડ્યો નહોતો. જે વ્યાધિ, જે પીડા સામે આવી તેનો પૂરી હિંમતથી મુકાબલો કર્યો અને તેમણે પોતાના જીવનને તેની સમગ્રતામાં જોયું અને તેને એક અદ્ભુત અનુભૂતિરૃપે  જ માણ્યું. તેમણે સુખ-દુખનાં, આનંદ-પીડાનાં કે માન-અપમાનનાં અલગ અલગ ખાનામાં જીવનને વહેચ્યું નહીં અને આવા ખાનાં પાડીને પછી જમા-ઉધારના અલગ હિસાબ પણ માંડ્યા નથી.

જીવનમાં સુખ કે દુખ, સફળતા કે નિષ્ફળતા, માન અને અપમાન કે પુરસ્કાર અને તિસ્કારને અલગ અલગ પલ્લામાં મૂકીને જિંદગીનો તોલ કરવા જેવું નથી. તમે કોઈ પણ પલ્લામાં બેસવાને બદલે ત્રાજવું તમારા જ હાથમાં છે અને કિંમતનો નિર્ણય પણ તમારે જ કરવાનો છે તેમ સમજશો તો દ્વિધા નહીં રહે.

loading...
loading...

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

loading...
loading...