નમતા સૌને ગમતા

આપણી ભારતીય સંસ્કૃતિમાં એક ઉત્તમ સંસ્કાર એ છે કે આપણા વડીલોને પગે લાગી તેમનાં ચરણ સ્પર્શ કરવા. આમાં વડીલ, દેવ તથા અન્ય પવિત્ર વ્યક્તિનો પણ સમાવેશ થઇ જાય છે. લગભગ દરેક ધર્મનાં આ ઉત્તમ પ્રથા જોવા મળે છે. જેના પ્રકાર જુદા જુદા હોય છે પરંતુ તેનો મર્મ તો એક જ છે કે વડીલોના, દેવ‌િર્ષઓના, મહાપુરુષોના આશીર્વાદ લેવાનો. જગતના દરેક ધર્મમાં વડીલોના આશીર્વાદ લેવાની પ્રથા છે.

અર્થાત્ કેડમાંથી નીચા નમી તેમને પડો લાગી તેમના અંતરના આશીર્વાદ મેળવવા. પગે લાગનાર વ્યક્તિ તરફ દેવ કે વડીલ ઉત્તમ પવિત્ર ભાવથી જુએ છે. જો કોઇ વડીલને પગે લાગ્યા હોઇએ કે તેમના આશીર્વાદ લીધા હોય તો તેમનાં અંતરમાંથી આશીર્વાદ કે ઉત્તમ આશિષ પ્રગટે છે. જેથી પગે લાગનારનું જીવન સફર થાય છે. તે તમામ ભવમાં ઉત્તમ સદ્ભાગ્ય પ્રાપ્ત કરે છે. આ આશીર્વાદ કે દુઆ ઘણી વખત દવા કરતાં દુઆનું વિશેષ કાર્ય કરતા હોય છે.

પગે લાગનાર વ્ય‌િક્ત ખૂબ નમ્ર તથા વિવેકી છે. તે વાત આપણે વગર કહે સમજી જઇઅે છીએ. આપણે જ્યારે કોઇનાં ચરણમાં મસ્તક નમાવીએ છીએ ત્યારે આપણા માથા ઉપર રહેલાં પાપનાં પોટલાં આપોઆપો નીચે પડી જાય છે. આપણા માથેથી પાપનાં પોટલા દૂર થતાં જ આપણે હળવાંફૂલ થઇ જઇએ છીએ. કોઇ દેવ કે વડીલનાં ચરણમાં માથું ટેકવવા માત્રથી આપણને અનેકગણો આનંદ પ્રાપ્ત થાય છે.

સતયુગ, દ્વાપરયુગ તથા ત્રેતાયુગમાં એવા મનુષ્યો વસતા હતા કે તેઓ જે બોલે તે જ થતું હતું. તેમના મોઢામાંથી આશીર્વાદ નીકળે કે દીધાયુ ભવ. તો તે માનવ ટૂંકું આયુષ્ય લઇ જન્મ્યો હોય તો પણ તે આશીર્વાદથી ઘણું લાંબું જીવે છે. આવાં સ્ત્રી પુરુષના આશીર્વાદ સૌથી અધર્મી મનુષ્ય પણ લેવા લલચાતો હતો.

જો આપણા સદ્નસીબે ઘરમાં દાદા, દાદી, કાકા, કાકી કે મમ્મી પપ્પા જીવતાં હોય તો પ્રત્યેક અવસરે તેમના આશીર્વાદ લેવા ચૂકતા નહીં. તેમના આશીર્વાદથી આપણી જિંદગીનાં દુઃખ, દર્દ તમામ દૂર થઇ જશે.

આપણામાં કહવત છે કે ‘નમતા સૌથી ગમતા’ તથા ‘નમે તે સૌને ગમે’ વખત આવતાં જે નમી જાય છે. તે વખતે આવતાં બહુ ઝડપથી ઊભા થઇ જતા હોય છે.

આપણા મહાન ગ્રંથ રામાયણ તથા મહાભારતમાં જોઇ શકશો તમે કે ભગવાન વિષ્ણુના અવતાર એવા શ્રીરામ તથા શ્રીકૃષ્ણ તેમના વડીલના આશીર્વાદ ખૂબ હોંશે હોંશે લેતા હતા. આથી તેમનું જીવન ખૂબ સફળ રહેતું હતું.

આપણે જેમને પગે લાગી તેમના આશીર્વાદ લઇએ છીએ તેથી તેમનાં અંતરમાંથી આપણા માટે શુભ તથા ઉત્તમ લાગણીનો પ્રવાહ વહે છે.

પરિણામે આપણે ખૂબ સુખી થઇએ છીએ. આપણા માથેથી આપત્તિના ઓળા, વાદળ ઝડપથી વિખરાઇ જાય છે. આપણાં જીવનમાં સુખનો સૂરજ ઊગે છે. આપણા આશીર્વાદ આપણી પેઢીને આપી તેમનું જીવન પણ સુધારીએ.

 

શાસ્ત્રી હિમાંશુ વ્યાસ

You might also like