Categories: Dharm

દુઃખ હંમેશાં સુખનો હાથ પકડીને આવે છે

આપણા સંસારમાં સુખ અને દુઃખ એકબીજાનો પડછાયો બનીને રહે છે. સુખરૂપી પ્રકાશનો પડછાયો એ દુઃખ અને દુઃખરૂપી પ્રકાશનો પડછાયો એ સુખ. કેમ કે એ દ્વંદ્વ છે. દ્વંદ્વમાં બંને સભ્ય એકબીજાના વિરોધી હોય છે. વળી, એમનાં મુખ સામસામે નથી હોતાં છતાં તેઓ સાથે જ રહે છે. ક્યારેક એમાંના એકનું પ્રભુત્વ વધારે હોય છે ત્યારે બીજાનું પ્રભુત્વ આપોઆપ ઘટી જાય છે અને એમાંના બીજાનું પ્રભુત્વ વધારે હોય ત્યારે એનાથી વિરુદ્ધના એકનું પ્રભુત્વ આપોઆપ ઘટી જાય છે.

આમ છતાં કોઇનું પ્રભુત્વ કાયમી રહેતું નથી. સુખ અને દુઃખ મનમાં ન આણીએ, ઘટ સાથે રે ઘડિયાં, ટળ્યાં કોઇનાં નવ ટળે, રઘુનાથનાં ઘડિયાં રે.  અહીં એમ કહેવાયું છે કે  સુખ અને દુઃખની મન પર કોઇ અસર ઊભી કરવાની જરૂર નથી. એ તો આવવાનાં અને જવાનાં, કેમ કે એ આપણો જ એક ભાગ છે. એ આવે, વિસામો કરે, નિદ્રા માણે કે જાય તો પણ એ આપણા કર્મના ફળસ્વરૂપે હોવાથી ભોગવવાં જ રહ્યાં. વળી, એ શ્રીહરિનાં ઘડેલાં હોઇ શ્રીહરિની દયા-કૃપા વિના દૂર થઇ શકે નહીં.

પશ્ચાત્તાપ અને શ્રીહરિના નામના સચ્ચાઇપૂર્વકના પોકારથી હરિ-દયા થવાથી દુઃખને દૂર કરી શકાય, પરંતુ સુખ અને દુઃખ એ બંનેની અસરમાંથી મુકત થાઓ તો જ હરિકૃપા થાય. આ હરિકૃપા થાય ત્યારે એ બંને પર સમભાવ પેદા થાય. તેઓ પૈકી ન તો કોઇના પર પ્રેમ કે દ્વેષ હોવો ઘટે, એમ ન તો બચાવ કે ધિક્કાર હોવો ઘટે. એ સિવાય આ જોડીના સભ્યો પર સમભાવ પેદા થશે નહીં એટલે તેઓ જુદા જ અનુભવાશે.

વાસ્તવમાં સુખ અને દુઃખમાં કોઇ ભિન્નતા છે જ નહીં, કોઇ જુદાઇ છે જ નહીં. એ તો મનના રસાસ્વાદમાં જુદાં અનુભવાય છે. આમ, સુખ અને દુઃખની પેલે પાર ન જઇ શકાય ત્યાં સુધી શાશ્વત સુખ મળી શકતું નથી. શાશ્વત સુખ એ તો ખ્યાલ વગરનું સુખ છે, છતાં માત્ર ને માત્ર ન ઓળખી શકાય એવંુ‌ ચિરંજીવી સુખ છે અને એ જ આત્મા કે ચૈતન્ય યા સત્યનું સ્વરૂપ છે, છતાં ભગવાન આ શાશ્વત સુખ કે શાશ્વત આનંદનો પ્રેમાનંદ માણી શકાય એટલા પૂરતો જ પોતાના ભકતમાં અહંકાર રહેવા દે છે, જે ભગવત સુખ કહેવાય છે. 

સુખ કરતાં દુઃખનું મહત્ત્વ વધારે હોવાનું કોઇ અગત્યનું કારણ હોય તો એ છે કે દુઃખમાં આપણા વિચારો ઊર્ધ્વગામી અને હકારાત્મક બની શકે છે. આપણે ખરાબ કર્મોનાં ખરાબ ફળ આરોગી રહ્યા છીએ એવો ખ્યાલ તો આવી પડેલી દુઃખની સ્થિતિમાં જ થઇ શકે છે એટલે નવેસરથી સારાં કાર્યો કરવાની સહજ ઇચ્છા નિર્માણ પામે છે. 

admin

Recent Posts

આજ કલ તેરે મેરે પ્યાર કે ચર્ચે હર જબાન પર

વાત ભલે શહેરમાં તેમના લંચની હોય કે સોશિયલ મીડિયા પર તેમની પોસ્ટની. આપણા બોલિવૂડ સ્ટાર્સ ક્યારેય ખૂલીને વાત કરતા નથી.…

6 hours ago

નવા બાપુનગરમાં ગેરકાયદે ચાલતા ડબ્બા ટ્રેડિંગનો પર્દાફાશઃ ત્રણ ઝડપાયા

અમદાવાદ: શહેરના નવા બાપુનગર વિસ્તારમાં આવેલા એક ફ્લેટમાં ગેરકાયદે ચાલી રહેલ ડબ્બા ટ્રે‌િડંગનો પર્દાફાશ ક્રાઇમ બ્રાંચે કરતાં ત્રણ લોકોની ધરપકડ…

7 hours ago

ધો.12ની પરીક્ષાનાં ફોર્મ ભરવાની છેલ્લી તારીખ, 21મીથી લેટ ફી ભરવી પડશે

અમદાવાદ: આગામી માર્ચ મહિનામાં લેવાનારી ધો.૧ર કોમર્સ, સાયન્સ અને સામાન્ય પ્રવાહની પરીક્ષા માટે હાલ વિદ્યાર્થીઓનાં આવેદનપત્રો ભરવાની કામગીરી ચાલી રહી…

7 hours ago

સાબરમતીના કિનારે બુદ્ધની 80 ફૂટની પ્રતિમાનું નિર્માણ કરશે

ગાંધીનગર:  દેશના સૌથી સ્ટેચ્યૂ ઓફ યુનિટીના રાજ્યમાં નિર્માણ થયા બાદ હવે અમદાવાદ શહેરની નજીક સાબરમતી નદીના કિનારે વિરાટ ૮૦ ફૂટની…

7 hours ago

ગાંધીનગર જતાં હવે હેલ્મેટ પહેરજો આજથી ઈ-મેમો આપવાનું શરૂ

અમદાવાદ: અમદાવાદથી ગાંધીનગર જતા હજારો નાગરિકોએ હવે આજથી ટ્રાફિકના નિયમોનું ચુસ્ત પાલન કરવું પડશે. ગાંધીનગરની હદમાં પ્રવેશતાં જ વાહનચાલક સીસીટીવી…

7 hours ago

મ્યુનિ. કોર્પોરેશનના લાભાર્થીના ઘૂંટણ- થાપાના રિપ્લેશમેન્ટની સહાયમાં ઘટાડો

અમદાવાદ: મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન સંચાલિત હોસ્પિટલોમાં તંત્રના અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ, પેન્શનરો, કોર્પોરેટરો અને તેમના આશ્રિતોની સારવાર દરમ્યાન અપાતી ઘૂંટણ અને થાપાની ઇમ્પ્લાન્ટ…

7 hours ago