Categories: World

તો શું પરમાણું બોમ્બથી નાશ પામત જાપાનનું ક્યોટો શહેર?

આજે રવિવારે જાપાનના નાગાસાકીમાં પરમાણું બોમ્બ ફેંક્યાને 70 વર્ષ પુરા થયા, પરંતુ પ્રાથમિક યોજનાના અનુસાર નાગાસાકીના તે શહેરોમાનું એક હતું જેને ટાર્ગેટ બનાવવામાં આવ્યું છે. 

આ શહેરોમાં સૌથી ઉપર જાપાનનું પ્રાચીન શહેર ક્યોટો હતું, પરંતુ તે ટાર્ગેટ બનતાં બનતાં રહી ગયું. હુમલાના થોડા અઠવાડિયા પહેલાં અમેરિકન સૈન્ય જનરલોની એક સમિતિએ તે શહેરોની યાદી બનાવી હતી. 

ક્યોટોની વસ્તી તે વખતે લગભગ 10 લાખ હતી, તે એક ઔદ્યોગિક શહેર હતું અને લગભગ 2000 બૌદ્ધ મંદિરોની સાથે એક મોટું સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર હતું. 

પરંતુ 1945ના જૂન મહિનાની શરૂઆતમાં તત્કાલિન અમેરિકન વિદેશ મંત્રી હેનરી સ્ટિમસને ક્યોટોને ટાર્ગેટ બનાવવામાં આવેલા શહેરોની યાદીમાંથી દૂર કરવાનો આદેશ આપ્યો. 

હેનરી સ્ટિમસનનું તર્ક હતું કે આ એક સાંસ્કૃતિક મહત્વનું શહેર છે અને એક સૈન્ય લક્ષ્ય નથી. સ્ટીવન ઇન્સ્ટીટ્યૂટ ઓફ ટેક્નોલોજીમાં વૈજ્ઞાનિક ઇતિહાસકાર પ્રોફેસર એલેક્સ વેલરસ્ટાઇન કહે છે, ‘’અમેરિકી સેના ક્વોટોને યાદીમાંથી દૂર કરવા માંગતી ન હતી અને તેને જુલાઇ સુધી તેને આ યાદીમાં રાખ્યું, પરંતુ પછી સ્ટિમસન સીધા રાષ્ટ્રપતિ ડ્ર્યુમેનની પાસે ગયા.’’

ક્યોટોને યાદીમાંથી દૂર કર્યા બાદ તેમાં નાગાસાકીનું નામ એડ કરવામાં આવ્યું પરંતુ તેમછતાં હિરોશિમા અને નાગાસાકી સૈન્યનું લક્ષ્ય ન હતું. વેલરસ્ટાઇન કહે છે, ‘’લાગે છે કે સ્ટિમસન અંગત કારણોથી ક્યોટોને બચાવવા માંગતા હતા અને તેના અન્ય કારણ બસ આ તાર્કિક આધાર આપવા માટે હતા.’’ 

માનવામાં આવે છે કે સ્ટિમસને ફિલીર્પીસના ગર્વનર રહેતાં 1920ના દાયકામાં ઘણીવાર ક્યોટોની મુલાકાત લીધી હતી. કેટલાક ઇતિહાસકાર તો એમપણ કહે છે કે તે પોતાના હનીપૂન પર ક્યોટો ગયા હતા અને જાપાની સંસ્કૃતિથી ખૂબ પ્રસન્ન થયા હતા. 

પરંતુ 10 હજારથી વધુ જાપાની અમેરિકનોની નજરબંધી પાછળ તે હતા કારણ કે સ્ટિમસન કહેતા હતા કે, ‘’ તેના વાંશિક ગુણ એવા છે કે આપણે તેમને સમજી શકીએ નહી, તેના પર વિશ્વાસ ન કરી શકીએ.’’ આ પણ એક કારણ હોય શકે કે ક્યોટોને પરમાણું બોમ્બોની વિભીષકાથી બચાવવાનો શ્રેય લાંબા સમય સુધી એક અન્ય વ્યક્તિને જાય છે.  

માનવામાં આવે છે કે અમેરિકન પુરાતવિદ અને કલા ઇતિહાસકાર લૈંગડન વોર્નર હતા, જેમણે અધિકારીઓને આ વાત માટે મનાવ્યા કે ક્યોટો જેવા સાંસ્કૃતિક કેન્દ્ર પર પરમાણું બોમ્બ ફેંકવામાં ન આવે. ક્યોટો અને કામાકૂરામાં વોર્નરના સન્માન સ્મારક પણ બનાવવામાં આવ્યા છે.

ક્યોટોને તો નહી, પરંતુ હિરોશિમા અને નાગાસાકીને પરમાણું બોમ્બથી થયેલી તબાહીને સહન કરવી પડી. 19 ઓગસ્ટના ત્રીજો બોમ્બ ફેંકવાની યોજના હતી પરંતુ તેના ચાર દિવસ પહેલાં જ જાપાને આત્મસમર્પણ કરી લીધું. આ ત્રીજા પરમાણું બોમ્બના નિશાના પર ટોક્યોમાં સમ્રાટનો મહેલ હતો. 

પરમાણું બોમ્બથી થયેલી તબાહી અને પીડા છતાં જાપાનમાં એવા ઘણા લોકો મળી જશે જે કહેશે કે યુદ્ધને ખતમ કરવા માટે પરમાણું બોમ્બોની જરૂર હતી. પરંતુ જો ક્યોટોને તબાહ કરી દેવામાં આવતું, કે પછી સમ્રાટને મારી નાખવામાં આવ્યા હોત તો આ ત્રાસદી પછી જાપાનીઓ માટે હુમલાવરો સાથે સમજૂતી કરવી મુશ્કેલી બની જાત.  

નાગાસાકીમાં પરમાણું બોમ્બ ફેંકવાની 70મી વરસી પર આજે ત્યાં ઘણા કાર્યક્રમો રાખવામાં આવ્યા છે. હિરોશીમામાં પરમાણું બોમ્બ ફેંક્યા  બાદ નાગાસાકીને નિશાન બનાવવામાં આવ્યું હતું, જેથી સીત્તેર હજારથી વધુ લોકો આ શહેરમાં મૃત્યું પામ્યા હતા. 

હિરોશિમા અને નાગાસાકીમાં એટમ બોમ્બ ફેંકવા અને તેના પ્રભાવથી થોડા દિવસોમાં બે લાખથી વધુ લોકોના મોત નિપજ્યા હતા. આજે આ લોકોની યાદમાં નાગાસાકીમાં કાર્યક્રમ યોજાઇ રહ્યાં છે.  

 

 

admin

Recent Posts

મ્યાનમારમાં ઉગ્રવાદી કેમ્પ પર ‘સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક’ની તૈયારી

નવી દિલ્હીઃ મ્યાનમારમાં ત્રાસવાદીઓની છાવણીઓ પર સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક કરવાની તૈયારી ચાલી રહી હોવાનું જાણવા મળે છે. ઈન્ટેલિજન્સ એજન્સી સૂત્રોનાં જણાવ્યાં…

3 hours ago

પ્રથમ ટ્રાયલમાં જ T-18 ટ્રેન ફેલ, કેટલાંય પાર્ટ્સ સળગીને થયાં ખાખ

ચેન્નઈઃ ભારતીય રેલ્વેની મહત્ત્વાકાંક્ષી ઈન્ટરસિટી ટ્રેન પ્રોજેક્ટ ટી-૧૮ ટ્રેન તેની પ્રથમ ટ્રાયલમાં જ ફેલ ગઈ છે. ચેન્નઈનાં જે ઈન્ટીગ્રલ કોચ…

3 hours ago

બે પ્રેગ્નન્સી વચ્ચેનો ગાળો ૧૨થી ૧૮ મહિનાનો હોવો જરૂરી

બાળકને ગર્ભમાં ઉછેરવાનાં કારણે માના શરીરમાં કેટલાક બદલાવ આવે છે. આવા સમયે બે બાળકો વચ્ચેનો ગાળો કેટલો હોવો જોઈએ એ…

4 hours ago

લાકડાનો ધુમાડો પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંને પર કરે છે જુદી-જુદી અસર

લાકડાનાં ધુમાડાથી સ્ત્રીઓ અને પુરુષોનાં શરીરમાં અલગ-અલગ પ્રકારની પ્રતિક્રિયાઓ ઊઠે છે. અભ્યાસર્ક્તાઓએ સ્ત્રી-પુરુષ વોલન્ટિયર્સનાં એક ગ્રૂપને પહેલાં લાકડાનો ધુમાડો ખવડાવ્યો…

4 hours ago

વાઇબ્રન્ટ સમિટ: સ્થાનિક-વિદેશી ઇન્વેસ્ટર્સ વીડિયો કોન્ફરન્સ કરશે

ગુજરાત સરકાર દ્વારા વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત ગ્લોબલ સમિટનું આયોજન જાન્યુઆરી માસમાં યોજવામાં આવી રહ્યું છે. આ વર્ષે પહેલી વાર સરકાર વાઇબ્રન્ટ…

4 hours ago

કારમાં આવેલાં અજાણ્યાં શખ્સોએ છરી બતાવી યુવકને લૂંટી લીધો

અમદાવાદઃ શહેરનાં શાહીબાગ વિસ્તારમાં બે દિવસ પહેલાં મોડી રાતે એક વિદ્યાર્થીને છરી બતાવીને ૮પ હજારની લૂંટ ચલાવતા ત્રણ શખ્સો વિરુદ્ધમાં…

5 hours ago